سوره بقرہ — آيت 9

1) لفظن جي معنيٰ:

• يُخَادِعُونَ: ٺڳي ڪرڻ، دوکو ڏيڻ، فريب ڏيڻ.
• اللَّهَ: الله تعاليٰ.
• وَالَّذِينَ آمَنُوا: ۽ ايمان وارا (مسلمان).
• وَمَا يَخْدَعُونَ: ۽ نه ٿا ٺڳين، نه ٿا دوکو ڏين.
• إِلَّا أَنفُسَهُمْ: مگر پنهنجن ئي نفسن کي.
• وَمَا يَشْعُرُونَ: ۽ نه ٿا سمجهن، نه ٿا ڄاڻن.

2) تفسير:

منافقن جو حال اهو آهي ته هو پنهنجي جهالت ۽ نادانيءَ سببان سمجهن ٿا ته هو الله تعاليٰ ۽ مؤمنن کي ٺڳي ۾ وجهي ڇڏيندا، يعني ظاهري طور تي اسلام جو اظهار ڪن ٿا ۽ دل ۾ ڪفر لڪائين ٿا، پر حقيقت ۾ سندن هيءَ ٺڳي ڪنهن به ڪم نه ايندي. الله تعاليٰ ته سڀ ڳالهيون ڄاڻندڙ آهي، هن کان ڪجهه به لڪل ناهي، ۽ هن پنهنجي مؤمنن کي به منافقن جي نشانين ۽ حالتن کان آگاهه ڪري ڇڏيو آهي. اهڙيءَ ريت سندن ٺڳي جو نقصان ٻئي ڪنهن کي نه، پر صرف پاڻ کين ئي پهچندو آهي، ڇو ته ان جو انجام سندن ئي خلاف ٿيندو. پر افسوس! هو پنهنجي دلين جي بيماريءَ ۽ بي سمجهيءَ سببان اهو به محسوس نٿا ڪن ته هو پاڻ کي ئي نقصان پهچائي رهيا آهن.

3) فائدا ۽ سبق:

• هيءَ آيت ٻڌائي ٿي ته الله تعاليٰ هر شيءِ کان واقف آهي، ڪنهن جي به دل جي ڳالهه هن کان لڪل ناهي، تنهنڪري انسان کي هميشه سچي نيت ۽ صاف دل سان الله جي اڳيان حاضر ٿيڻ گهرجي.
• ٺڳي ۽ دوکو آخرڪار انسان پاڻ کي ئي نقصان پهچائيندو آهي، ٻين کي نه. اهو ئي سبب آهي ته اسلام اسان کي سچائي، ايمانداري ۽ صفائيءَ جي تعليم ڏئي ٿو.
• مؤمنن کي چڱي طرح خبردار ڪيو ويو آهي ته هو منافقن جي چالاڪين کان بچن ۽ صرف ظاهري ڳالهين تي ڀروسو نه ڪن.
• هيءَ آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان پنهنجي اندر کي سنوارون، رياڪاري ۽ دوکي کان پري رهون، ۽ الله جي حضور ۾ سچي دل سان عبادت ڪريون، ڇاڪاڻ ته الله کي راضي ڪرڻ ئي اصل ڪاميابي آهي.
• قرآن مجيد جي هر آيت ۾ انسان لاءِ هدايت ۽ نصيحت آهي، جيڪا اسان کي صحيح رستي تي هلڻ ۽ آخرت جي ڪاميابي حاصل ڪرڻ ۾ مدد ڏئي ٿي.