سوره بقرہ — آيت 8

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• وَمِنَ النَّاسِ: ۽ ماڻهن مان ڪجهه ائين به آهن.
• مَن يَقُولُ: جيڪي چوندڙ آهن، يعني زبان سان چوڻ وارا.
• آمَنَّا بِاللَّهِ: اسان الله تي ايمان آندو آهي.
• وَبِالْيَوْمِ الْآخِرِ: ۽ آخرت جي ڏينهن تي به ايمان آندو آهي، يعني قيامت جي ڏينهن تي.
• وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ: حالانڪه اهي حقيقت ۾ مومن نه آهن.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت منافقن جي باري ۾ لٿل آهي. الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته ماڻهن ۾ هڪ اهڙو گروهه به آهي جيڪو پنهنجي زبان سان چوي ٿو ته اسان الله تي ۽ قيامت جي ڏينهن تي ايمان آندو آهي، پر سندن دلين ۾ ايمان نه آهي. اهي رڳو زبان سان ايمان جو دعويٰ ڪن ٿا، جڏهن ته حقيقت ۾ اهي ڪافر آهن. اهي اهڙو دعويٰ پنهنجي جان، مال ۽ دنياوي مفادن جي حفاظت لاءِ ڪن ٿا، نه ته سندن باطن ايمان کان خالي آهي. اهڙن ماڻهن کي منافق چيو وڃي ٿو، جيڪي ٻاهر مسلمان نظر اچن ٿا پر اندران ڪفر لڪايو ويٺا آهن. اهي نه سچا مومن آهن ۽ نه ئي کلي طرح ڪفر جو اعلان ڪن ٿا، بلڪه ٻن پاسن وچ ۾ ڊوڙندڙ ۽ پريشان حال آهن.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• ايمان صرف زبان جو نالو ناهي: ايمان اصل ۾ دل جي تصديق، زبان جي اقرار ۽ عمل جو نالو آهي. رڳو زبان سان چوڻ ڪافي ناهي.
• منافقت جي خطرناڪي: منافق ماڻهو مسلمانن لاءِ وڏو نقصان ۽ فتنو آهن، ڇاڪاڻ ته اهي ٻاهر دوست ۽ اندر دشمن هوندا آهن.
• الله سڀ ڄاڻي ٿو: الله تعاليٰ دلين جي ڳالهين کان به واقف آهي، ڪو به ماڻهو پنهنجي باطن کي لڪائي نه ٿو سگهي.
• سچي ايمان جي اهميت: اسان کي گهرجي ته رڳو زبان سان نه، بلڪه دل ۽ عمل سان به سچو ايمان آڻيون ۽ منافقت کان پري رهيون.
• اسلام ۾ صداقت ۽ صفائي: اسلام اسان کي سکي ٿو ته ظاهري ۽ باطني طور تي هڪ جهڙا ۽ سچا بڻجو، دوکي ۽ ٻهرنگي کان بچو.