بقرہ سۈرىسى — ئايەت 97

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• جىبرىئىل: پەرىشتىلەرنىڭ ئەڭ ئۇلۇغى، ۋەھىينى پەيغەمبەرلەرگە يەتكۈزىدىغان پەرىشتە.
• نەززەلەھۇ: ئۇنى (يەنى قۇرئاننى) نازىل قىلدى، يەتكۈزۈپ بەردى.
• بىئىزنىللاھ: ئاللاھنىڭ ئىزنى، يەنى ئاللاھنىڭ ئەمرى ۋە ئىرادىسى بىلەن.
• مۇسەددىقەن: تەستىقلىغۇچى، مۇۋاپىق كەلگۈچى.
• لىما بەينە يەدەيھى: ئۇنىڭ ئالدىدىكى، يەنى ئىلگىرى نازىل بولغان كىتابلارنى.
• ھۇدەن: ھىدايەت، توغرا يولغا باشلاش.
• بۇشرا: خۇشخەۋەر، بېشارەت.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

ئى پەيغەمبەر، يەھۇدىيلارنىڭ «جىبرىئىل بىزنىڭ دۈشمىنىمىز» دېگەن سۆزىگە جاۋابەن ئېيتقىن: كىمكى جىبرىئىلگە دۈشمەنلىك قىلىدىكەن، ئۇ ھەقىقەتەن قۇرئاننى ئاللاھنىڭ ئىزنى ۋە ئىرادىسى بىلەن سېنىڭ قەلبىڭگە نازىل قىلغان پەرىشتىدۇر. بۇ قۇرئان ئۆزىدىن ئىلگىرى نازىل بولغان كىتابلارنى، يەنى تەۋرات ۋە ئىنجىلنى تەستىقلايدۇ، ئىنسانلارنى ھەقىقەت ۋە توغرا يولغا باشلايدۇ، مۇئمىنلەرگە بولسا دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئاللاھ تەييارلىغان نېئمەتلەر توغرىسىدا خۇشخەۋەر بېرىدۇ. ئەگەر بىرەرسە جىبرىئىلگە دۈشمەنلىك قىلسا، ئۇ ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ ۋەھىيىسىنى ۋە پەيغەمبىرىنى رەت قىلغان بولىدۇ ۋە ئازغۇنلاردىن بولىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ئاللاھ تائالا قۇرئاننى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ قەلبىگە جىبرىئىل ئەلەيھىسسالام ئارقىلىق نازىل قىلغان بولۇپ، بۇ ئۇنىڭ ئىلاھىي ۋەھىي ئىكەنلىكىنىڭ ئېنىق دەلىلىدۇر.
• قۇرئان ئىلگىرىكى ئىلاھىي كىتابلارنى تەستىقلايدۇ، دېمەك، ئۇ بارلىق ساماۋى دىنلارنىڭ ئەسلى مەنبەسى بىلەن ماس كېلىدۇ.
• قۇرئان پەقەت بىر كىتابلا ئەمەس، بەلكى ئىنسانىيەتنى توغرا يولغا باشلايدىغان ھىدايەت ۋە مۇئمىنلەرگە خۇشخەۋەر بېرىدىغان بېشارەتتۇر.
• جىبرىئىل ئەلەيھىسسالامغا دۈشمەنلىك قىلىش ئەمەلىيەتتە ئاللاھنىڭ ۋەھىيىسىگە ۋە پەيغەمبىرىگە دۈشمەنلىك قىلىش بىلەن باراۋەردۇر.
• بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى قۇرئاننىڭ ھىدايىتى ۋە بېشارىتىدىن خۇشال بولۇشقا، شۇنداقلا ئۇنىڭغا چىڭ ئېسىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.