سوره بقره — آیه 97

معانی کلمات:

• جبریل: فرشتهی وحی، امینِ خداوند برای رساندن پیام به پیامبران.
• نَزَّلَهُ: آن را (قرآن) به تدریج و به صورت نازل کرد.
• مُصَدِّقًا: تصدیقکننده و هماهنگ با آنچه پیش از آن آمده است.
• هُدًی: راهنمایی و هدایت به سوی حق.
• بُشْرَی: مژده و خبر خوش.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به یهودیانی که دشمنی خود را با جبرئیل اعلام میکردند و میگفتند: «جبرئیل دشمن ماست»، بگو: هر کس که دشمن جبرئیل باشد، بداند که جبرئیل به فرمان خداوند، قرآن را بر قلب تو نازل کرده است. این قرآن، تصدیقکنندهی کتابهای آسمانی پیشین مانند تورات و انجیل است و وسیلهای برای هدایت انسانها به سوی حق و مژدهای برای مؤمنان به رحمت و پاداشهای الهی در دنیا و آخرت است. پس چگونه ممکن است کسی که حامل چنین پیام ارزشمند و هدایتگری است، دشمن باشد؟ دشمنی با جبرئیل در واقع دشمنی با خدا و دین اوست، زیرا او فرستادهی خداست و قرآن را نه از پیش خود، بلکه به اذن خداوند نازل کرده است. بنابراین، کسانی که با او دشمنی میکنند، در حقیقت از راه حق منحرف شده و در گمراهی آشکار قرار دارند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که دشمنی با فرشتگان و پیامبران و کتابهای آسمانی، ریشه در کفر و عناد دارد، نه در حقیقت. مؤمنان باید بدانند که محبت به فرشتگان و اولیای خدا، نشانهی ایمان و تقواست.
• قرآن کتابی است که نه تنها با کتب آسمانی پیشین هماهنگ است، بلکه کاملترین و آخرین پیام الهی برای بشریت است و مایهی هدایت و سعادت دنیا و آخرت است.
• نزول قرآن بر قلب پیامبر (ص) به اذن خداوند، نشانهی عظمت و قداست این کتاب است و مؤمنان باید با تمسک به آن، راه سعادت را بیابند و به مژدههای الهی امیدوار باشند.
• این آیه به ما میآموزد که دشمنی با حق و حاملان آن، نه تنها به حق ضرری نمیزند، بلکه خود دشمنان را در خسران و گمراهی قرار میدهد.