Sure Tâhâ — Ayet 115

Kelime Anlamları:

• Ahid (عهد): Vasiyet, emir, tavsiye.
• Nesye (نسی): Unutmak; burada emri terk etmek ve gaflete düşmek anlamında.
• Azm (عزم): Kararlılık, sabır, irade gücü, nefsi tutma kuvveti.

Tefsir:

Allah Teâlâ, bu âyet-i kerimede Hz. Âdem’in (a.s.) başından geçen ibret verici bir olayı bizlere haber vermektedir. Cenâb-ı Hak, daha önce Hz. Âdem’e kesin bir emir ve tavsiyede bulunmuş, yasak ağaca yaklaşmamasını, onun meyvesinden yememesini bildirmişti. Ayrıca ona, şeytanın kendisi ve eşi için apaçık bir düşman olduğunu, onları cennetten çıkarmak için her yolu deneyeceğini de haber vermişti. Ancak Hz. Âdem, bu büyük tavsiyeyi ve uyarıyı unutmuş, şeytanın vesvesesine uyarak yasak ağaçtan yemiştir.

Allah Teâlâ burada "unuttu" ifadesini kullanmaktadır. Bu, Hz. Âdem'in (a.s.) gerçek anlamda hafızasını kaybettiği anlamına gelmez; bilakis o, bu emri kalbinden çıkarıp gaflete düşmüş, şeytanın aldatmacasına karşı koyacak güçlü bir irade ve kararlılık gösterememiştir. Nitekim Allah Teâlâ, "Onda güçlü bir irade ve kararlılık bulamadık" buyurarak, Hz. Âdem'in bu imtihanda zafiyet gösterdiğini, nefsini tutacak ve şeytanın hilesine karşı koyacak bir azim ortaya koyamadığını beyan etmektedir.

Bu kıssada bizler için pek çok ders ve ibret vardır. Öncelikle, insanın zayıf yaratıldığını, şeytanın vesveselerine karşı her an dikkatli olması gerektiğini öğreniyoruz. Hz. Âdem gibi bir peygamber dahi şeytanın aldatmacasına karşı koymakta zorlanmışsa, bizlerin ne kadar dikkatli ve uyanık olmamız gerektiğini anlamalıyız. Ancak asıl müjde şudur: Allah Teâlâ, Hz. Âdem'in bu hatasını affetmiş, onu bağışlamış ve tövbesini kabul etmiştir. Bu da bize gösteriyor ki, Rabbimiz sonsuz merhamet sahibidir; kul O'na yönelip tövbe ettiği sürece, günahları ne olursa olsun affedilir.

Ey iman edenler! Bu âyetten alacağımız en büyük ders, Allah'ın emirlerine karşı gelmekte acele etmememiz, şeytanın tuzaklarına karşı uyanık olmamız ve nefsimizi kontrol altına alacak güçlü bir iradeye sahip olmamızdır. Unutmayalım ki, dünya hayatı bir imtihan yeridir ve bu imtihanda başarılı olmanın yolu, Allah'ın emirlerine sımsıkı sarılmak, yasaklarından kaçınmak ve her an O'na sığınmaktır. Rabbimiz, bizleri Hz. Âdem gibi gaflete düşmekten muhafaza eylesin, tövbe kapısını bizlere açık tutsun ve bizi salih kullarından eylesin. Amin.