Та Ха сүрәсе — Аять 51

Сүзләр мәгънәсе:

• بَالُ — хәл, эш, сәбәп, мәгънәсе.
• الْقُرُونِ — гасырлар, заманнар, яшәгән буыннар (кавемнәр).
• الْأُولَىٰ — элеккеге, беренчеләр.

Аять тәфсире:

Фиргавен, Муса галәйһиссәламнең Аллаһның берлеге, кодрәте һәм ахирәт көне турындагы сүзләрен ишеткәч, үзенең тәкәбберлеге һәм хакыйкатьтән баш тартуы аркасында, аның белән бәхәсләшүне дәвам итеп: "Әгәр син әйткәнчә, синең Раббың һәр нәрсәгә кодрәтле һәм һәрнәрсәне белүче икән, ул вакытта элеккеге гасырларда яшәгән кавемнәрнең хәле ничек булды? Аларның ышанулары, гамәлләре, үзләре ничек тәмамланды?" — дип сорады. Фиргавен бу сорау белән, әүвәлге кавемнәрнең дә үз пәйгамбәрләрен инкяр итүләренә ишарә итеп, Мусаның дәгъватын кире кагарга теләде. Ул, үзе дә шул элеккеге кавемнәр кебек пәйгамбәрне инкяр итүче булуын күрсәтергә тырышты. Ләкин аның бу соравы, чынлыкта, аның наданлыгын һәм Аллаһның кодрәтен аңламавын ачыклады, чөнки ул үткәннәрнең хәлен сорап, үзенең дә шул ук хатаны кабатлавын аңламады.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Фиргавен кебек тәкәббер һәм үз белдеге белән яшәүче кешеләр, хакыйкатьне ишетсәләр дә, аны кабул итмичә, бәхәс һәм каршылык күрсәтәләр. Мөэмин кеше мондый холыктан ерак булырга тиеш.
2. Үткән кавемнәрнең хәле — Аллаһның кодрәтенә һәм гыйлеменә дәлил. Аларның язмышы безгә гыйбрәт булып хезмәт итә.
3. Кеше үзеннән элек яшәгәннәрнең хаталарын кабатламаска, аларның гыйбрәтләреннән файдаланырга тиеш. Фиргавеннең бу соравы аның үткәннән гыйбрәт алмавын күрсәтә.
4. Пәйгамбәрләргә каршы чыккан һәр кавем, никадәр көчле булса да, һәлакәткә дучар булган. Бу — Аллаһның үзгәрмәс кануны.