Та Ха сүрөсү — Аят 51

1. Сөздөрдүн мааниси:

• قَالَ — айтты.
• فَمَا — эми эмне? эмне болду?
• بَالُ — абалы, жагдайы, иши.
• الْقُرُونِ — муундар, доорлор, коомдор (жекече "карн" — муун).
• الْأُولَىٰ — мурунку, өткөн, илгерки.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Фараон Муса пайгамбарга (алайхис-салам) мындай деп суроо берди: "Эми мурунку муундардын, өткөн коомдордун абалы кандай болот? Алар эмне болду?" Бул суроо менен фараон Муса пайгамбардын айткандарын четке кагууну жана өзүнүн бийлигин бекемдөөнү көздөдү. Ал мурунку элдер да пайгамбарларды жалганга чыгарып, каапырлыкта болушкан. Эгер сенин айтканың чын болсо, анда ал өткөн муундар эмне болду? Эмнеге алар азапка тартылды? — деген сыяктуу шектенүү жана каршы чыгуу максатында сурады. Кээ бир түшүндүрмөлөрдө бул суроо фараондун өлгөндөн кийинки тирилүүнү жана эсеп берүүнү четке кагуусу катары да түшүндүрүлөт. Башкача айтканда, ал "эгер тирилүү болсо, анда мурунку муундар кайда?" деп шылдыңдаган. Муса пайгамбар буга жооп берип, алардын илими Аллахтын алдында экенин, алардын иштери жазылганын жана ар бир адам өз кылганына жараша сыйлык же жаза аларын түшүндүрөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят аркылуу динге каршы чыккандардын ар кандай шылтоо жана суроолор менен акыйкатты четке кагууга аракет кылаарын көрөбүз. Бирок акыйкат өз ордунда турат.
• Аллах Таала ар бир муунду, ар бир адамды көзөмөлдөп, алардын иштерин жазып турат. Эч нерсе унутулбайт.
• Өткөн муундардын тарыхы биз үчүн сабак. Алардын ичинен ыймандуулар да, каапырлар да болгон. Акыретте ар бири өз ишине жараша сыйлык же жаза алат.
• Ислам дини адамды ой жүгүртүүгө, тарыхтан сабак алууга чакырат. Бул дин — акылга жана илимге шайкеш келген туура жол.
• Ар бир адам өзүнүн жоопкерчилигин сезип, жакшы иштерди кылууга умтулушу керек, анткени акыретте Аллахтын алдында эсеп беребиз.