Та Ха сүресі — Аят 51

1. Қиын сөздердің мағынасы:

• بَالُ: жағдай, хал, хабар.
• الْقُرُونِ: ғасырлар, замандар, яғни өткен ұрпақтар мен халықтар.
• الْأُولَىٰ: бұрынғы, өткен, алдыңғы.

1. Аяттың тәпсірі:

Перғауын Мұсаға (ғ.с.) былай деді: «Алдыңғы замандарда өткен халықтардың жағдайы қалай болды? Олар не болды?» Ол бұл сұрақты Мұсаның (ғ.с.) Аллаға сенуге шақырғанына қарсы қойды. Себебі Мұса (ғ.с.) оны Жаратушыға иман етуге үндеген еді. Перғауын өзінен бұрын өткен, көптеген адамдар өмір сүрген ұрпақтарды айтып, олар да Аллаға сенбеген, бірақ өмірлері жалғасып, дүниелері кең болған дегенді меңзеп, «егер сенің айтқаның рас болса, солар неге жойылып, неге жазаланбады?» дегендей күмән келтірді. Басқаша айтқанда, ол өткен халықтардың халін сұрап, олардың да күпірлікте болғанын, бірақ бірден жойылмағанын алға тартып, Мұсаның (ғ.с.) шақыруын жоққа шығаруға тырысты. Бұл сұрақ ақиқатты іздеу емес, қарсылық пен талас үшін қойылған сұрақ болатын.

1. Аяттан алынатын пайдалы тұстар:

• Бұл аят ақиқатқа шақырған адамға қарсы күмән мен талас сұрақтарының қойылатынын көрсетеді. Бірақ шынайы иман мен сенім осындай күмәндерге төтеп бере алады.
• Өткен халықтардың тарихы — адамзат үшін үлкен ғибрат. Алла Тағала бұрынғы ұрпақтарды да жаратып, оларға да өз елшілерін жіберген. Олардың ақыры не болғанын білу — бізге сабақ.
• Ислам діні адамды ойлануға, тарихтан ғибрат алуға шақырады. Өткендердің халін сұрау, зерттеу — ақиқатқа жетудің бір жолы.
• Құран Кәрім тек қазіргі заманға ғана емес, барлық замандарға бағытталған кітап. Ол өткен халықтар туралы да нақты мәлімет беріп, адамды тура жолға салады.
• Перғауынның сұрағынан біз мынаны түсінеміз: күпірлік пен менмендік адамды ақиқаттан алыстатады. Ал иман мен бойсұну адамды құтқарысқа жеткізеді. Сондықтан әр адам өз өмірінен ғибрат алып, Алланың әмірлеріне бойсұнуға ұмтылуы керек.