Та Ха сүрәсе — Аять 54

Сүзләрнең мәгънәләре:

• كُلُوا — ашагыз.
• وَارْعَوْا — көтүгә җибәрегез, утлатыгыз.
• أَنْعَامَكُمْ — хайваннарыгызны (дөя, сыер, сарык кебек малларыгызны).
• آيَاتٍ — галәмәтләр, дәлилләр, могҗизалы билгеләр.
• لِأُولِي النُّهَىٰ — акыл ияләренә, аңлы кешеләргә.

Аять тәфсире:

Әй, кешеләр! Аллаһы сезнең өчен җирдән үсемлекләрне үстерде. Аларның рөхсәт ителгән, пакь һәм файдалыларын ашагыз. Шулай ук бу үсемлекләрдә малларыгызны көтүгә җибәрегез, алар да аннан ашап туклансыннар. Аллаһы бу нигъмәтләрне сезнең файдага халык кылды.

Бу дөньяда күргән һәрбер нәрсә — яңгыр яудырып, җирне яшеллеккә күмү, төрле азык-төлек үстерү, хайваннарны кешегә хезмәт иттерү — барысы да Аллаһының кодрәтенә һәм берлегенә ачык дәлилләр булып тора. Бу күренешләр акыл ияләренә Аллаһының бердәнбер Илаһ икәнлеген, Аңа гына гыйбадәт кылырга кирәклеген аңларга ярдәм итә.

Акыллы кеше бу билгеләрдән гыйбрәт ала: ул табигатьтәге һәрбер нәрсәнең юктан бар ителмәгәнен, бәлки хикмәтле бер Яратучы тарафыннан булдырылганын аңлый. Шуңа күрә ул Аллаһыга шөкер итә, Аның боерыкларын үти һәм кешеләргә шәфкатьле була.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһының нигъмәтләре — азык-төлек, үсемлекләр, хайваннар — кешегә рәхәт тормыш өчен бирелгән. Шуңа күрә без бу нигъмәтләрне дөрес кулланырга, исраф итмәскә тиешбез.
2. Табигатьтәге һәрбер нәрсә — Аллаһының кодрәтенә бер дәлил. Акыллы кеше тирә-юньдәге матурлыкны күреп, Яратучысын танырга һәм Аңа якынлашырга тырышырга тиеш.
3. Бу аять безне уйланырга чакыра: ашаган ризыгыбыз, эчкән суыбыз, атлаган җиребез — барысы да Аллаһының рәхмәте. Шуңа күрә һәр мизгелдә Аңа шөкер итәргә һәм Аның юлыннан барырга кирәк.
4. Дин — акылга каршы килми, киресенчә, ул акыллы кешеләрне туры юлга өнди. Бу аять шуны күрсәтә: Аллаһыга ышану — акыллылык билгесе, ә имансызлык — аңсызлыктан килә.