سوره طه — آیه 73

معانی کلمات:

• خَطَایَانَا: گناهان و خطاهای ما.
• أَكْرَهْتَنَا: ما را مجبور کردی و به ناچار واداشتی.
• السِّحْر: جادو و افسونگری.
• خَيْرٌ: بهتر و نیکوتر (در پاداش و بخشش).
• أَبْقَىٰ: پایدارتر و ماندگارتر (در عذاب و کیفر).

تفسیر آیه:

ساحران پس از آنکه معجزهی حضرت موسی علیهالسلام را با چشم خود دیدند و یقین کردند که این کار، سحر و جادو نیست، بلکه قدرتی فراطبیعی و الهی است، در برابر فرعون ایستادند و با شجاعت تمام اعلام کردند: «ما به پروردگارمان ایمان آوردیم و او را تصدیق کردیم و به آنچه موسی آورده است، عمل میکنیم؛ تا پروردگار ما گناهان گذشتهی ما را ببخشاید و نیز گناه سحری را که تو ما را به آن مجبور کردی تا با موسی مقابله کنیم، بیامرزد. ما از روی اختیار و میل خود سحر نکردیم، بلکه تو ما را به این کار واداشتی و ما ناگزیر بودیم. پس پروردگار ما از روی لطف و کرمش، این گناه اکراهی را نیز بر ما میبخشد.» سپس با قاطعیت به فرعون گفتند: «خداوند متعال از تو بهتر و نیکوتر است؛ زیرا پاداش او برای کسانی که از او اطاعت کنند، جاودانه و بیپایان است و عذاب او برای کسانی که نافرمانیاش کنند، پایدارتر و ماندگارتر از عذاب توست. پس ما هرگز تهدیدهای تو را بر وعدهها و وعیدهای الهی ترجیح نمیدهیم و به آنچه تو وعده میدهی، دل نمیبندیم.»

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان واقعی، انسان را از ترس و وابستگی به قدرتهای ظاهری و طاغوتیان رها میسازد و به او شجاعت و استقامت میبخشد تا در برابر ظلم و ستم بایستد و حق را بگوید.
• توبه و استغفار، گناهان را میزداید، حتی اگر گناهی به اجبار و اکراه دیگران انجام شده باشد؛ چرا که خداوند بخشنده و مهربان است و به نیت و اختیار بندگان توجه دارد.
• مقایسهی میان پاداش و عذاب الهی با وعدهها و تهدیدهای انسانهای قدرتمند، نشان میدهد که تنها خداوند است که پاداشش جاودانه و عذابش پایدار است؛ پس باید تنها به او امید بست و از او ترسید.
• این آیه درس بزرگی برای همهی انسانهاست که در برابر حق، از هیچ تهدیدی نهراسند و بدانند که یاری خداوند با صابران و مؤمنان است.