سوره طه — آیه 74

معانی کلمات:

• مجرمًا: کسی که مرتکب گناه و جرم شده باشد؛ در این آیه منظور کسی است که با کفر و شرک به پیشگاه خداوند حاضر شود.
• لا یموت فیها و لا یحیی: نه میمیرد تا از عذاب رهایی یابد و نه زندگیِ سودمندی دارد که از آن لذت ببرد؛ بلکه در حالتی میان مرگ و زندگیِ کامل، گرفتار عذاب جاودان است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه بیان میکند که هر کس در روز قیامت در حالی به پیشگاه پروردگارش حاضر شود که مرتکب جرم و گناه — بهویژه کفر و شرک — شده باشد، سزای او جهنم است. او وارد آتشی میشود که عذابش دائمی است؛ نه در آن میمیرد تا با مرگ از رنج و عذاب آسوده شود و نه زندگیِ حقیقی و سودمندی دارد که بتواند از آن بهرهمند گردد. بلکه در عذابی سخت و بیپایان گرفتار میماند و حالتی میان مرگ و زندگی دارد که خود عذابی مضاعف است. این آیه هشدار جدی به گناهکاران و کافران است که عاقبتِ اعمالشان در آخرت، جهنمی است که نه پایانی دارد و نه راه فراری از آن.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که عدالت الهی مطلق است و هیچ گناهکاری بدون مجازات نمیماند؛ بنابراین انسان باید در زندگی خود مراقب اعمال و باورهایش باشد.
• هشدار قرآن درباره عذاب جاودان، انگیزهای قوی برای بازگشت به سوی خدا و توبه از گناهان است؛ چرا که خداوند درِ توبه را تا لحظه مرگ باز گذاشته است.
• این آیه اهمیت ایمان و پرهیز از شرک را روشن میسازد و مؤمنان را به شکرگزاری از نعمت هدایت و ایمان دعوت میکند.
• ترس از چنین عاقبتی، انسان را به انجام اعمال صالح و دوری از گناه سوق میدهد و در نتیجه جامعهای پاک و اخلاقی میسازد.
• درک این حقیقت که عذاب جهنم نه مرگ دارد و نه زندگی، انسان را به تفکر درباره عظمت و قدرت خداوند وامیدارد و او را به تواضع و بندگی در برابر پروردگار فرا میخواند.