سوره طه — آیه 84

معانی کلمات:

• أُولاءِ: اشاره به قومش (بنیاسرائیل) که در نزدیکی او بودند.
• عَلَى أَثَرِي: بر جای پای من؛ یعنی پشت سر من و در پی من.
• عَجِلْتُ: شتاب کردم، پیشی گرفتم.
• لِتَرْضَى: تا خشنود شوی (ای پروردگار من).

تفسیر آیه:

موسی علیهالسلام در پاسخ به سؤال خداوند که چرا با شتاب از قومت جدا شدی و پیشی گرفتی، عرض کرد: پروردگارا! آنها همینک پشت سر من هستند و در پی من میآیند؛ من تنها با گامهایی کوتاه از آنان جلو افتادهام و فاصلهی من با ایشان بسیار اندک است. سپس دلیل شتاب خود را چنین بیان کرد: من به سوی تو پیشی گرفتم و جلوتر از قومم آمدم تا با سرعت در اطاعت از فرمان تو، خشنودیات را جلب کنم و رضایت تو را نسبت به خود افزایش دهم. موسی میخواست نشان دهد که عجلهی او نه از روی بیتوجهی به قومش، بلکه از روی اشتیاق به لقای پروردگار و انجام تکلیف الهی بوده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت سرعت در اطاعت و عبادت: مؤمن باید در انجام فرمانهای الهی شتاب کند و برای جلب رضایت پروردگار از یکدیگر سبقت بگیرد؛ چرا که رضایت خداوند بالاترین هدف و غایت مطلوب است.
2. محبت و اشتیاق به خدا: عجلهی موسی به سوی پروردگار نشاندهندهی عشق و شوق او به مناجات با خداست؛ این درس بزرگی است که مؤمن باید همواره دلش مشتاق لقای پروردگار باشد و از حضور در پیشگاه او لذت ببرد.
3. مسئولیت در برابر امت: موسی با اینکه شتابان به میعادگاه آمده بود، اما از قوم خود غافل نبود و به خداوند اطمینان داد که آنان در پی او هستند. این میآموزد که رهبران و مؤمنان حتی در حال عبادت و خلوت با خدا نیز نباید از مسئولیت خود در قبال دیگران غافل شوند.
4. اخلاص در عمل: عجلهی موسی برای رضای خدا بود، نه برای مقام یا منفعت دنیوی. این نشان میدهد که اعمال ما باید خالصانه و برای جلب خشنودی پروردگار باشد تا ارزش و قبولی یابد.