Аль-Анбия сүрөсү — Аят 1

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• اقْتَرَبَ — жакындады, жакын болду.
• لِلنَّاسِ — адамдарга, адамзат баласына.
• حِسَابُهُمْ — алардын эсеби, сурак-эсеби (кыямат күнүндөгү эсеп).
• غَفْلَةٍ — капарсыздык, ойлонбостук, унутчаактык.
• مُّعْرِضُونَ — жүз буруп кеткендер, баш тарткандар, көңүл бурбагандар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адамдарга эскертүү берип, алардын эсеп-сурак күнү абдан жакындап калганын билдирүүдө. Кыямат күнүндө ар бир адам өзүнүн бул дүйнөдө кылган жакшы-жаман иштери үчүн Аллахтын алдында эсеп берет. Бул күн чындыгында эле жакын — анын качан келерин Аллах гана билет, бирок ал сөзсүз келет.

Ал эми адамдардын көпчүлүгү ушул чоң чындыктан капарсыз, ойлонушпайт. Алар кыямат күнүнө жана андагы эсеп-суракка көңүл бурбай, андан жүз буруп кетишкен. Аларды дүйнө жашоосунун убактылуу жыргалчылыктары, кызык-оюндары, мал-мүлкү жана ар кандай алаксытуучу нерселер алаксытып койгон. Ошондуктан алар акырет үчүн даярдык көрүшпөйт, жакшылык иштерди кылышпайт жана күнөөлөрдөн тыйылышпайт.

Бул аят айрыкча кыяматты жокко чыгарган адамдарга эскертүү катары түшкөн. Ал бардык адамдарга жалпы кайрылуу болуп саналат, бирок ал кездеги Мекке мушриктерине да түздөн-түз эскертүү болгон.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Кыямат күнү жакын: Ар бир адам бул дүйнөдөгү иш-аракеттери үчүн Аллахтын алдында эсеп берерин эч качан унутпашы керек. Бул бизди жакшылык иштерди кылууга жана күнөөлөрдөн алыс болууга түрткү берет.
• Капарсыздыктан ойгонуу: Аят бизди дүйнө жашоосунун убактылуу жыргалчылыктарына алаксып, акыретти унутуп калуудан сактанууга чакырат. Акырет — түбөлүк жашоо, ошондуктан ага даярдык көрүү эң маанилүү иш.
• Жоопкерчилик сезими: Ар бир адам өз иштери үчүн жооптуу экенин түшүнүү — бул адилеттүүлүктүн жана чындыктын негизи. Бул сезим адамды жакшылыкка шыктандырат.
• Исламдын даанышмандыгы: Ислам бизди ойлонууга, акыл-эсти колдонууга, келечекти эске алууга үндөйт. Бул аят аркылуу исламдын адамды жакшылыкка, адилеттикке жана жоопкерчиликке чакырган даанышман дини экенин көрөбүз.
• Тообо жана жакшылыкка умтулуу: Кыяматтын жакындыгын эске алуу менен, ар бир адам тообо кылып, жакшылык иштерди көбөйтүүгө, акырет үчүн даярдык көрүүгө умтулушу керек. Бул — ыймандуу адамдын эң туура жолу.