Аль-Анбия сүрөсү — Аят 16

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• لَاعِبِينَ (лааъибийн): оюн-зоок кылуучулар, оюн үчүн жаратуучулар дегенди билдирет. Бул жерде "оюн-зоок, пайдасыз, максатсыз иш кылуучулар" деген мааниде колдонулган.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Биз асманды, жерди жана алардын ортосундагы нерселерди оюн-зоок үчүн, пайдасыз, максатсыз жараткан жокпуз. Тескерисинче, аларды улуу максаттар жана даанышмандык менен жараттык. Бул жаратуу адамдарга Аллахтын кудуретин таанытуу, Анын бирдигине далил келтирүү жана адамдарды ой жүгүртүүгө чакыруу үчүн. Асман менен жердин мынчалык кемчиликсиз тартипте жаратылышы, алардагы теңдешсиз шайкештик жана тактык — мунун баары оюн-зоок эмес, терең максат менен жаратылганын көрсөтөт. Ошондой эле бул жаратуу эки дүйнөнүн — бул дүйнө менен акыреттин — керектөөлөрүнө жана пайдаларына ылайык болуп, адам баласынын жакшылыгына багытталган. Демек, ушундай улуу жаратуунун ээси болгон Аллахка гана ибадат кылуу керек, анткени Улуу жаратуучуга эч нерсе тең келбейт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул ааламдын жаратылышы оюн-зоок эмес, терең даанышмандык менен жаратылган. Бул биздин жашообуздун да максатсыз эмес экенин, ар бир адамдын өз орду жана милдети бар экенин көрсөтөт.
• Асман менен жердин тартиби, алардын ортосундагы нерселердин шайкештиги Аллахтын кудуретин жана илимин таанытуучу чоң белги. Бул белгилерди ой жүгүртүп караган адам Аллахтын улуулугун түшүнөт.
• Жаратуудагы максаттуулук бизди Аллахка ыраазы болууга, Ага шүгүр кылууга жана Анын буйруктарына баш ийүүгө чакырат.
• Бул аят бизге жашоонун ар бир бөлүгүндө максаттуу болууну, бош иштерден алыс болууну үйрөтөт. Анткени Аллах оюн-зоок үчүн эмес, чоң максат менен жараткан.
• Ислам дини адамды ой жүгүртүүгө, ааламдагы сырларды изилдөөгө жана Аллахтын жаратуусундагы даанышмандыкты түшүнүүгө чакырат. Бул дин — акылга жана илимге шайкеш келген дин.
• Ушундай улуу жаратуучуга ибадат кылуу — адам үчүн эң чоң ардак жана бакыт. Аллахка жакындашуу, Аны таануу жана Ага ибадат кылуу аркылуу гана чыныгы тынчтыкка жана бакытка жетүүгө болот.