Anbiyo surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• Lā'ibīn: O'yin-kulgi qiluvchilar, behuda va bekorga yaratuvchilar. Ya'ni, o'yin-kulgi va behuda ish qiluvchi kimsalar ma'nosida.

Tafsir:

Alloh taolo osmonlar, yer va ular o'rtasidagi barcha narsalarni o'yin-kulgi, behuda va bekorga yaratmagan. Bu ulug' yaratilishlar abas va behuda emas, balki buyuk hikmat va aniq maqsad bilan yaratilgandir. Ular Allohning qudrati va buyukligiga dalolat qiluvchi belgilar, bandalar uchun ibrat va saboq manbaidir. Osmonlar, yer va ular o'rtasidagi barcha narsalar — quyosh, oy, yulduzlar, tog'lar, dengizlar, daryolar, o'simliklar va jonivorlar — barchasi Allohning hikmati va inoyati bilan yaratilgan bo'lib, insonlar ular orqali Yaratganni tanib, Uning buyukligiga iqror bo'lishlari va faqat Ungagina ibodat qilishlari lozim. Bu yaratilishlar bejiz emas, balki insonlarning e'tiborini jalb qilib, ularni o'ylashga, fikr yuritishga va Yaratganning qudratini anglashga chorlaydi. Alloh taolo bu olamlarni o'yin-kulgi uchun emas, balki jiddiy maqsadlar — bandalarning sinovi, ularning to'g'ri yo'lga kirishlari va oxiratda mukofot yoki jazo olishlari uchun yaratgandir.

Foydalar:

• Ushbu oyat bizga olamdagi har bir narsaning hikmat va maqsad bilan yaratilganini o'rgatadi. Bu esa mo'minning qalbida Allohga bo'lgan ishonch va tavakkulni mustahkamlaydi.
• Osmonlar va yerning go'zal yaratilishi haqida tafakkur qilish insonni Yaratganga yaqinlashtiradi va Uning buyukligiga bo'lgan e'tiqodini kuchaytiradi.
• Bu oyat insonni hayotni behuda va ma'nosiz deb bilishdan qaytaradi, balki har bir ishda ma'no va maqsad izlashga, o'z hayotini Alloh rozi bo'ladigan amallar bilan bezashga undaydi.
• Allohning har bir yaratig'ida hikmat borligini bilish mo'minni sabr-qanoatga, shukr qilishga va hayotdagi har bir ne'matni qadrlashga chorlaydi.