Sure Enbiyâ — Ayet 16

Kelime Anlamları:

• Semâ (السَّمَاء): Gökyüzü, yüksek katmanlar.
• Ard (الأَرْضَ): Yeryüzü, üzerinde yaşadığımız dünya.
• Mâ beynehümâ (مَا بَيْنَهُمَا): İkisi arasında bulunan her şey; yıldızlar, gezegenler, hava, dağlar, denizler, canlılar ve görünen-görünmeyen tüm varlıklar.
• Lâibîn (لَاعِبِينَ): Oyun oynayanlar, eğlenenler, boş işle uğraşanlar, ciddiyetsiz davrananlar.

Tefsir:

Ey insanlar! Şunu iyi bilin ki, bu kâinat; şu uçsuz bucaksız gökyüzü, üzerinde yaşadığımız yeryüzü ve ikisi arasında bulunan sayısız varlıklar – güneş, ay, yıldızlar, dağlar, denizler, bitkiler, hayvanlar ve daha nice nimetler – boşuna, eğlence olsun diye, gelişigüzel ve anlamsız bir şekilde yaratılmamıştır. Bunların hiçbiri, bir oyun ve eğlence malzemesi değildir.

Allah Teâlâ bu muazzam kâinatı, içindeki her şeyiyle birlikte, büyük bir hikmet ve sayısız faydalar için yaratmıştır. Bu yaratılışın en büyük gayesi, sizlerin – ey insanlar! – üzerinde düşünüp ibret almanız, bu kusursuz düzenin sahibinin sonsuz kudretini ve ilmini idrak etmenizdir. Bu kâinat, tıpkı dev bir kitap gibidir; her bir sayfası, her bir satırı, onu yaratanın varlığına ve birliğine işaret eden apaçık delillerle doludur.

Bu düzen, bu denge, bu incelik; asla tesadüfün veya boş bir oyunun eseri olamaz. Gökyüzünün direksiz duruşu, yıldızların yörüngelerindeki hassas hareketleri, gece ile gündüzün birbirini kusursuz takip etmesi, yağmurun rahmet olarak yağması, yerin bitkileri bağrından çıkarması… İşte bunların hepsi, yüce Yaratıcı'nın kudretini haykıran canlı şahitlerdir.

Ey insan! Şu halde sen, bu muhteşem esere bakıp da onu yaratanı unutma! Bu kâinat, sana bir ibret vesilesi olsun. Bu düzenin sahibi olan Allah, hiçbir şeye benzemez; O'nun benzeri yoktur, O her şeyden münezzehtir. Öyleyse kulluk, ibadet ve itaat; yalnızca O'na yapılmalıdır. O'ndan başkasına yönelen her yöneliş, bu hikmetli yaratılışın gayesine aykırıdır.

Bu dünya hayatı, bir oyun ve eğlence yeri değildir; bilakis bir imtihan yeridir. Bu imtihanı kazanmanın yolu ise, bu kâinatın yaratılışını tefekkür ederek Rabbini tanımak, O'na hakkıyla kul olmak ve O'nun rızasını kazanmaya çalışmaktır. Unutma ki, bu dünya, ahiretin tarlasıdır; burada ektiğini, orada biçeceksin. Bu muhteşem yaratılış karşısında aklını kullan, kalbini uyandır ve yaratılış gayeni unutma! Çünkü sen, boşuna yaratılmadın; senin de bir gayen, bir sorumluluğun var. O gaye, Allah'ı tanımak ve O'na kulluk etmektir.