سوره انبیا — آیه 18

معانی کلمات:

• نَقْذِفُ: پرتاب میکنیم، میافکنیم.
• الْحَقّ: حقیقت، ایمان و آنچه مطابق واقع است.
• الْبَاطِل: باطل، شرک و آنچه نادرست و بیاساس است.
• فَيَدْمَغُهُ: آن را در هم میکوبد و میشکند (چنانکه مغز سر را خرد کنند).
• زَاهِقٌ: نابودشونده، از بین رونده و هلاکشده.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه باطل بودنِ نسبتهای ناروای مشرکان را بیان کرد، در این آیه میفرماید: بلکه ما حق را بر باطل میافکنیم و آن را بر آن چیره میسازیم؛ همانگونه که حقِ روشن و استوار، باطل را در هم میکوبد و نابود میکند، بهگونهای که اثری از آن باقی نمیماند و یکباره از بین میرود. این سنت همیشگی خداوند است که حق همواره پیروز و باطل همواره محکوم به فناست. سپس خطاب به مشرکان میفرماید: وای بر شما از عذاب الهی، به سبب آنچه خدا را به آن توصیف میکنید؛ زیرا شما با نسبت دادنِ فرزند و شریک به خداوند، او را به صفاتی متصف میکنید که شایسته ذات پاک او نیست و این توصیف ناروا، شما را مستحق عذاب و هلاکت میسازد.

فواید و پیامهای آیه:

• حق همواره بر باطل پیروز است و باطل هرچند قدرتمند و گسترده باشد، سرانجام نابود میشود؛ این مژدهای برای اهل ایمان است که نباید از کثرت و ظاهرِ قدرت باطل هراسان شوند.
• قرآن و دین اسلام، حقِّ ناب و استواری است که با برهان و منطق، همه ادیان و عقاید باطل را در هم میشکند و این خود دلیلی بر حقانیت این آیین الهی است.
• توصیف ناروا از خداوند، نهتنها گناهی بزرگ است، بلکه انسان را از رحمت الهی دور کرده و او را در معرض عذاب و خشم خدا قرار میدهد؛ پس باید در شناخت خداوند تنها به آنچه خود او و پیامبرش بیان کردهاند اکتفا کرد.
• این آیه به انسان میآموزد که در برابر شبهات و تهاجمات فکری دشمنان، با سلاح حق و استدلال محکم مقابله کند و یقین داشته باشد که باطل هرگز پایدار نخواهد ماند.