Аль-Анбия сүрөсү — Аят 21

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَمِ — بул жерде "بەлки" (بل) деген мааниде, суроо коюу жана жокко чыгаруу үчүн келген.
• اتَّخَذُوا — алышты, ээ кылып алышты, кудай кылып кабыл алышты.
• آلِهَةً — кудайлар, "илах" сөзүнүн көптүк түрү.
• مِّنَ الْأَرْضِ — жерден, жердеги нерселерден (буттар, айкелдер).
• يُنشِرُونَ — тирилтишет, өлүктөрдү кайра тирилтип чыгарышат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала мушриктердин жолундагы чоң каталыгын ачык көрсөтүп, алардын оюн жокко чыгарат. Мушриктер Аллахтан башка "кудайларды" ойлоп таап алышты. Бирок бул "кудайлар" жерден жасалган нерселер — таштар, жыгачтар, металлдар же башка жаратылган буюмдар. Алардын эч бири өздөрүнө да, башкага да пайда да, зыян да келтире албайт. Эң негизгиси — алар өлүктөрдү тирилте албайт. Ал эми чыныгы Кудайдын сыйпаттарынын бири — өлүктөрдү тирилтүү, жан берүү жана өлтүрүү. Демек, тирилтүүгө кудуретсиз болгон нерсе кудай боло албайт. Ошондо мындай алсыз, кудуретсиз нерселерге кантип сыйынышат? Бул алардын акылсыздыгын жана адашуусун ачык көрсөтөт. Аят аларды уяткарып, ой жүгүртүүгө чакырат: эгер силер сыйынган "кудайлар" өлүктөрдү тирилте албаса, анда алар кудай эмес, жөн гана жаратылган буюмдар. Чыныгы сыйынууга татыктуу жалгыз Аллах гана.

1. Алынган пайдалар:

• Бул аят бизге чыныгы кудай менен жалган кудайдын айырмасын ачык көрсөтөт: чыныгы Кудай — тирилтүүгө, жан берүүгө кудуреттүү, ал эми жалган "кудайлар" эч нерсеге кудуретсиз.
• Ислам адамды акыл жүгүртүүгө, ойлонууга чакырат. Кудайга сыйынуу сокур эмес, акыл жана далил менен болушу керек.
• Аллахка гана сыйынуу — адамды ар кандай алсыз, пайдасыз нерселерге кул болуудан куткарат. Бул эркиндик жана акыл-эстин туура жолу.
• Өлүктөрдү тирилтүү Аллахтын кудуретинин далили. Бул бизге акырет күнүнүн чындыгын эскертип, жакшылык кылууга, жоопкерчиликтүү болууга түрткү берет.
• Ислам — адамдын акылына жана жаратылышына шайкеш келген туура жол. Анда Аллахты таануу, Ага гана сыйынуу аркылуу адам чыныгы тынчтыкка жана насаатка жетет.