Аль-Анбия сүрәсе — Аять 39

Сүзләр аңлатмасы:

• لَوْ يَعْلَمُ — әгәр алар белсәләр иде.
• لَا يَكُفُّونَ — кире кайтара алмаслар, дәфгъ кыла алмаслар.
• عَن وُجُوهِهِمُ النَّارَ — утны йөзләреннән.
• وَلَا عَن ظُهُورِهِمْ — һәм аркаларыннан да.
• وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ — һәм аларга ярдәм ителмәс, беркем дә аларны коткара алмас.

Аять тәфсире:

Әгәр кәферләр — тегеләр, Бәсъ көнен инкяр итүчеләр — белсәләр иде, ул вакытта аларга ут һәр яктан килеп җитәр, һәм алар аны йөзләреннән дә, аркаларыннан да кире кайтарырга берничек тә көчләре җитмәс иде. Ут аларны тәмам чолгап алыр, ә аларга ярдәм итүче, аларны бу газаптан коткаручы беркем дә булмас иде. Әгәр алар бу хәлне алдан белсәләр иде, әлбәттә, көферлекләрендә нык тормаслар иде, һәм ґәзапны ашыктырып сорамаслар иде. Алар, мәсхәрә итеп: «Бу вәгъдә кайчан була?» — дип сораучылар, әгәр аларга бу газапның чынлыгын ачыкласалар, ул вакытта алар мондый сүзләрне әйтмәсләр иде. Бу аять аларның ґәзапны ашыктырып сорауларына җавап итеп иңдерелгән, чөнки алар Аллаһ ґәзабын чын дип санамыйлар, ә ул, әлбәттә, килер һәм аларны уратып алыр.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Кәферләрнең ґәзапны ашыктырып сораулары — наданлыктан һәм ахырәткә ышанмаудан килә; әгәр алар чын хәлне белсәләр, андый сүзләрне әйтмәсләр иде.
• Кыямәт көнендәге ґәзап бик авыр һәм котолгысыз булачак; ут кешене һәр яктан чолгап алыр, һәм аннан котылу өчен бернинди юл да булмас.
• Аллаһ ґәзабы килгәндә, кешегә ярдәм итә алучы беркем дә булмас — тулысынча Аллаһының кодрәтенә тапшырылырбыз.
• Мөэмин бәндәгә ахырәт ґәзабыннан куркып, Аллаһыга тәүбә итеп, изге гамәлләр кылырга ашыгырга кирәк, чөнки ґәзап килгәнче генә тәүбә кабул ителә.
• Бу аять кешеләрне Аллаһының рәхмәтенә һәм ґәзабыннан саклану юлларына өнди: дөньядагы вакытлы ләззәтләргә алданып калмыйча, мәңгелек тормышка әзерләнергә кирәк.