سوره انبیاء — آيت 40

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• بَغْتَةً: اوچتو، اچانڪ، اڳواٽ ڄاڻڻ کان سواءِ.
• فَتَبْهَتُهُمْ: پوءِ اها کين حيران ۽ ششدر ڪري ڇڏي، عقل ڪم نه ڪري.
• رَدَّهَا: ان کي موٽائڻ، يعني عذاب کي پاڻ کان ٽارڻ.
• يُنظَرُونَ: مهلت ڏنو وڃي، ترسايو وڃي.

2) تفسير:

هي آيت ان ڳالهه جي ترديد ۾ آهي ته ڪافر ۽ منڪر ماڻهو چاهيندا هئا ته قيامت جو عذاب کين اڳواٽ ٻڌايو وڃي ته جيئن هو تياري ڪري وٺن. الله تعاليٰ فرمايو ته اها شيءِ انهن وٽ اوچتو ايندي، اڳواٽ ڪا ڄاڻ نه ڏني ويندي. جڏهن اها اچي پوندي ته انهن کي اهڙو حيرت ۽ دهشت وٺي ويندي جو سندن عقل ۽ سوچ ڪم ڪرڻ ڇڏي ڏيندو. اهي پنهنجي طاقت ۽ حڪمت سان ان عذاب کي نه ٽاري سگهندا ۽ نه کين ڪا مهلت ملندي ته هو توبه ڪن يا معافي وٺن. يعني اها سزا انهن تي اچي پوندي ۽ ان کان بچڻ جو ڪو به رستو نه هوندو. هي بيان ٻڌائي ٿو ته دنيا ۾ جيڪا مهلت مليل آهي، اها غنيمت آهي، ۽ ان کان فائدو وٺي توبه ۽ نيڪي ڪرڻ گهرجي، ڇو ته موت ۽ قيامت جي اچڻ جو ڪو به اڳواٽ اطلاع نه ملندو.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• الله تعاليٰ جي عذاب ۽ قيامت جو اچڻ اوچتو ٿيندو، ان ڪري هر وقت تيار رهڻ گهرجي.
• دنيا ۾ جيڪا مهلت ۽ موقعو مليل آهي، اهو توبه ۽ نيڪ عمل لاءِ غنيمت آهي.
• الله جي سزا کي ڪو به طاقت ۽ حڪمت ٽاري نه ٿي سگهي، ان ڪري الله تي ڀروسو ۽ ان جي حڪمن تي عمل ڪرڻ ضروري آهي.
• قرآن مجيد اسان کي خبردار ڪري ٿو ته غفلت ۾ نه رهو، ۽ هميشه آخرت جي حساب لاءِ تيار رهو.
• هي آيت اسان کي الله جي رحمت ۽ ان جي انصاف تي ايمان رکڻ جي ترغيب ڏئي ٿي، ۽ اسلام جي تعليمات تي هلڻ جي دعوت ڏئي ٿي.