Anbiyo surasi — Oyat 54

Kalimalarning ma'nolari:

• Dalol – adashish, haqiqatdan uzoqlashish.
• Mubin – ochiq-oydin, aniq, hech qanday shubha qoldirmaydigan darajada ravshan.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom o'z qavmiga, ularning butlarga sig'inishlarini rad etib, shunday dedilar: "Sizlar ham, sizlardan oldin o'tgan ota-bobolaringiz ham, ularga taqlid qilib, shu butlarga ibodat qilish orqali ochiq-oydin adashishdasizlar. Bu yo'l haqiqatdan butunlay uzoq, xato ekanligi hech kimga yashirin emas. Sizlar ota-bobolaringizni ko'r-ko'rona taqlid qilib, ularning noto'g'ri yo'lidan boryapsizlar. Holbuki, aql-idrok bilan fikr yuritadigan har bir kishi bu butlarning hech qanday foyda ham, zarar ham yetkaza olmasligini, ularning o'zlari ham yaralgan mavjudotlar ekanini anglab yetadi."

Foydalar:

1. Haqiqatni izlashda ota-bobolarga ko'r-ko'rona taqlid qilish noto'g'ri ekanini, har bir inson aqlini ishlatib, to'g'ri yo'lni o'zi izlashi lozimligini o'rgatadi.
2. Ibrohim alayhissalomning jasorati – yolg'iz o'zi butun jamiyatga qarshi chiqib, haqiqatni baland ovozda aytishi, mo'min kishi haqni aytishdan qo'rqmasligi kerakligini ko'rsatadi.
3. Inson o'z xatosini tan olishi va haqiqatga qaytishi uchun hech qachon kech emasligi, hatto butun avlodlar adashgan bo'lsa ham, to'g'ri yo'lga qaytish mumkinligini bildiradi.
4. Taqlid va urf-odatlarga berilib ketish insonni haqiqatdan uzoqlashtiradigan eng katta to'siqlardan biri ekanini, din va e'tiqodda aql va dalilga tayanish zarurligini uqtiradi.