Аль-Анбия сүрөсү — Аят 64

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَرَجَعُوا — алар кайтышты, ой жүгүртүштү.
• إِلَىٰ أَنفُسِهِمْ — өздөрүнө, өз акыл-эстерине.
• الظَّالِمُونَ — залымдар, өзүнө зыян кылгандар (адилетсиздик кылгандар).

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ибрахим (алайхи-ссалам) алардын кудайларын талкалагандан кийин, эл ага кайрылып: «Муну биздин кудайларга ким кылды? Ал сөзсүз залымдардан», — дешти. Бирок Ибрахим аларга: «Эмне, силер чоңураак кудайдан сурабайсыңарбы?» — деп жооп бергенде, алар ойлонуп калышты. Ошондо алар өздөрүнүн акыл-эстерине кайтып, ички дүйнөсүнө терең ой жүгүртүштү. Ойлонуунун натыйжасында алар өздөрүнүн жаңылышканын түшүнүштү: бул сөзсүз сүйлөй албаган, өзүнө да, башкага да пайда-зыян келтире албаган нерселерге сыйынып жаткандыктарын моюнга алышты. Ошондо алар өздөрүнө: «Силер өзүңөр залымсыңар», — дешти. Башкача айтканда, алар сүйлөй албаган, эч нерсеге жарабаган нерселерге сыйынуу менен өздөрүнө зыян келтирип, чоң адилетсиздик кылып, Аллахка шерик кошуу менен залым болушту. Бул алардын акылына келген, бирок убактылуу гана болгон ой жүгүртүүсү эле.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят адамды ой жүгүртүүгө, өз акылын иштетүүгө чакырат. Ар бир адам жасаган иштерин терең ойлонуп, акыйкатты издөөгө умтулушу керек.
• Аят Аллахтан башкага сыйынуунун, бутпарастыктын акылга сыйбастыгын, анын адамдын өзүнө зыян экенин көрсөтөт. Бул — Исламдын негизги чакырыгы: жалгыз Аллахка гана сыйынуу.
• Адам өз жаңылышын моюнга алып, акыйкатка кайтууга дайыма мүмкүнчүлүгү бар. Бирок бул ой жүгүртүүнү тереңдетип, акыркы чечимди туура кабыл алуу керек.
• Ислам — акыл-эс жана ой жүгүртүү дини. Ал адамды акыйкатты табууга, жалгандан алыстоого үндөйт. Ошондуктан Исламга келүү — бул акыл-эстин, жүрөктүн тынчтыгынын жана туура жолдун табылышы.