انبیاء سۈرىسى — ئايەت 64

1. لۇغەت ئىزاھاتى:

— «فَرَجَعُوا»: ئەسلىدە «قايتىش» مەنىسىدە، بۇ يەردە ئۆزلىرىنىڭ خاتالىقىنى تونۇش، ئويلىنىش ۋە ئەقىلگە قايتىش مەنىسىدە.

— «أَنفُسِهِمْ»: ئۆزلىرى، ئۆز نەپسى.

— «الظَّالِمُونَ»: زۇلۇم قىلغۇچىلار، ھەقنى بۇزغۇچىلار، يەنى شېرىك كەلتۈرۈش ئارقىلىق ئۆزىگە زۇلۇم قىلغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۇلارنىڭ چۈشەنمەيدىغان، گەپ قىلالمايدىغان، ھېچقانداق پايدا-زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان بۇتلىرىنىڭ ئىلاھ ئەمەسلىكىنى ئېنىق كۆرسىتىپ بەرگەندىن كېيىن، ئۇلار بىر ئاز ئويلىنىپ، ئەقىللىرىگە قايتىپ، ئۆزلىرىنىڭ خاتالىقىنى ھېس قىلدى. ئۇلار ئۆز-ئۆزىگە: «سىلەر ھەقىقەتەن زۇلۇم قىلغۇچىلارسىلەر» دېدى. يەنى بۇتۇلارنى ئىلاھ قىلىپ چوقۇنۇش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلدى، چۈنكى بۇتلار ھېچقانداق نەرسىگە قادىر ئەمەس، ئۇلارنىڭ ئۆزىگە پايدا ياكى زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. ئۇلار بۇ ھەقىقەتنى تونۇپ يەتتى، ئەمما بۇ تونۇش ئۇلارنى ھەقىقىي ئىمانغا يېتەكلىمىدى، بەلكى پەقەت ئۆزلىرىنىڭ خاتالىقىنى ئېتىراپ قىلىش بىلەنلا قالدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىنسان ئۆز ئەقلىنى ئىشلىتىپ، ئۆز قىلمىشلىرىنى ئويلىنىپ باقسا، ھەقىقەتنى تونۇيالايدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقەتنى ئىزدەشكە، ئۆز ئەقلىمىزنى ۋە قەلبىمىزنى ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە قارىتىشقا چاقىرىدۇ. ئىسلام دىنى ئىنساننى ئەقىل ۋە ئويلىنىشقا، ھەقىقەتنى تونۇشقا يېتەكلەيدىغان دىندۇر. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزنى ھەقىقەتنى تونۇپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشقا مۇۋەپپەق قىلسۇن.