Sure Enbiyâ — Ayet 64

Kelime Anlamları:

• فَرَجَعُوا إِلَىٰ أَنفُسِهِمْ: Kendi içlerine döndüler, akıllarını başlarına topladılar, düşünüp sorgulamaya başladılar.
• الظَّالِمُونَ: Zalimler, haksızlık edenler, doğru yoldan sapanlar.

Tefsir:

Bu ayet, Hz. İbrahim'in (aleyhisselam) kavmiyle yaşadığı o muhteşem mücadeleden bir kesiti bizlere sunuyor. Hz. İbrahim, kavminin taptığı putları kırmış, baltayı büyük putun boynuna asmıştı. Kavmi onu sorguya çektiğinde, Hz. İbrahim "Onları bu büyük put kırmış olmalı, eğer konuşabiliyorlarsa sorun onlara" demişti. İşte bu noktada, o putperestlerin iç dünyasında bir hesaplaşma başladı.

Ayette geçen "فَرَجَعُوا إِلَىٰ أَنفُسِهِمْ" ifadesi, onların kendi vicdanlarına ve akıllarına döndüklerini, iç muhasebe yaptıklarını gösterir. Bu, insanın yanlış yolda olduğunu fark ettiği o kritik andır. Putlarının konuşamadığını, kendilerini savunamadığını, hiçbir şeye güçlerinin yetmediğini gördüler. Bu farkındalık, onları "إِنَّكُمْ أَنتُمُ الظَّالِمُونَ" demeye götürdü: "Gerçekten sizler zalimlersiniz!"

Bu söz, onların kendi kendilerine itiraflarıdır. Putlara tapmakla aslında kendilerine zulmettiklerini, akıllarını ve fıtratlarını hiçe saydıklarını anladılar. Çünkü zalim, hakkı batılla değiştiren, yaratıcıyı bırakıp yaratılmışlara yönelen kimsedir. Onlar da bu itirafla, kendi elleriyle kendilerine ettikleri haksızlığı dile getirmiş oldular.

Sevgili kardeşlerim, bu ayet bize ne büyük bir ders veriyor! İnsan, yanlış bir yolda olduğunu fark ettiğinde, bunu itiraf etmekten çekinmemelidir. Hz. İbrahim'in kavmi bile, putlarının acizliğini gördüklerinde "biz zalimleriz" diyebildiler. Peki ya biz? Bugün hayatımızda yanlış olan ne varsa, onu terk etmek için Allah'ın hidayetine ne kadar açığız? Rabbimiz, her an bize akıl ve vicdan vermiştir. Bu akıl ve vicdanı kullanarak, doğruyu bulmak ve batıldan yüz çevirmek bizim elimizdedir.

Unutmayalım ki, Allah Teâlâ kullarına zulmetmez; ama insan, kendi nefsine zulmedendir. Bu ayet, tevbe kapısının her zaman açık olduğunu da müjdeler. Kişi, hatasını anlayıp "ben zalimlerden oldum" dediğinde, Allah onu affetmeye hazırdır. Yeter ki kalp, hakikate dönsün ve dil, doğruyu itiraf etsin. Rabbimiz, bizleri de akıllarını hakkı görmek için kullanan, vicdanıyla doğruyu bulan ve O'na yönelen kullarından eylesin.