Həcc surəsi — Ayə 46

Kəlmələrin mənaları:

• Əfələm yəsiru: Məgər onlar gəzib-dolaşmadılarmı?
• Qülub: Ürəklər (burada idrak və düşüncə mənasında).
• Azan: Qulaqlar.
• La tə'ma əl-əbsar: Gözlər kor olmaz.
• Tə'ma əl-qülub: Ürəklər kor olar (yəni qəlb gözü, basirət).

Təfsir:

Ey Peyğəmbər! Məgər bu günü inkar edən Məkkə müşrikləri yer üzündə gəzib-dolaşmırlarmı ki, özlərindən əvvəlki, peyğəmbərlərini yalan sayan ümmətlərin aqibətini görsünlər? Onların məhv edilmiş yurdlarını, dağılmış evlərini müşahidə edib, bu dərslərdən ibrət alsınlar. Əgər onlar bu səyahətləri zamanı düşünən ürəklərə, haqqı eşidib qəbul edən qulaqlara malik olsaydılar, əlbəttə, doğru yolu tapardılar. Lakin əsl bəla ondadır ki, onların gözləri kor deyil, amma sinələrindəki ürəkləri kordur. Yəni onlar Allahın qüdrətini, ayələrini və keçmiş ümmətlərin başına gələnləri görürlər, lakin bu müşahidələrdən ibrət götürmürlər. Çünki onların qəlb gözləri bağlıdır, basirətləri kor olmuşdur. Əsl zərərli korluq göz korluğu deyil, qəlb korluğudur. Çünki göz korluğu insanı haqq yoldan çıxarmaz, amma qəlb korluğu insanı həlakətə aparar. Bu səbəbdən də onlar Allahın ayələrini görüb düşünmür, öyüd-nəsihət eşidib faydalanmırlar.

Ey insanlar! Bu ayə bizə xəbərdarlıq edir ki, ibrət gözü ilə baxmaq, düşüncə qəlbi ilə dərk etmək ən böyük nemətdir. Allah-Təala bizə göz, qulaq və ürək vermişdir ki, bunlardan doğru istifadə edək. Keçmiş ümmətlərin aqibəti bizim üçün ən böyük dərsdir. Onlar öz qüvvələrinə, var-dövlətlərinə güvənib peyğəmbərləri inkar etdilər və nəticədə məhv oldular. Bu gün də biz o yerləri gəzib görürük, amma ibrət almaq üçün qəlb gözümüzü açmalıyıq. Unutmayaq ki, qiyamət günü bizə verilən nemətlər barəsində sorğu-sual olunacağıq. Gəlin, bu ayədən dərs alaq və qəlblərimizi haqqa, imana və yaxşı əməllərə açaq. Allah bizi qəlb korluğundan qorusun və bizə haqqı görüb, batili tərk etməyi nəsib etsin. Amin!