Sure Hac — Ayet 46

Kelime Anlamları:

• Ye'sîrû: Gezmek, dolaşmak, yolculuk etmek.
• Ya'kılûn: Akletmek, düşünüp kavramak, idrak etmek.
• Semâ' (İşitme): Sadece duymak değil, duyduğundan ibret almak ve ders çıkarmak.
• Ta'mâ el-ebsâr: Gözlerin kör olması.
• Ta'mâ el-kulûb: Kalplerin kör olması, basiretin yitirilmesi, hakkı görememe.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, Kureyş'in inkârcılarına ve tüm insanlığa hitap ederek onları düşünmeye ve ibret almaya davet ediyor. Onlara diyor ki: "Bu topraklarda gezip dolaşmadılar mı? Kendilerinden önce yaşamış ve Allah'ın elçilerini yalanlamış olan kavimlerin geride bıraktıkları harabeleri, yıkıntıları, helâk olmuş diyarları görmediler mi? Eğer gerçekten akleden kalpleri olsaydı, bu manzaralardan ders alır, bu kalıntılardan ibret çıkarırlardı. Kulakları olsaydı, geçmiş milletlerin başlarına gelen felaketleri işitir ve bundan öğüt alırlardı."

Fakat asıl mesele şu ki, onların gözleri görmüyor değildir; gözleri sapasağlamdır, harabeleri görürler, kalıntıları seyrederler. Asıl körlük, gözlerin körlüğü değildir. Asıl felaket ve helâk sebebi olan körlük, göğüslerdeki kalplerin körlüğüdür. Yani basiretin, idrak ve anlayışın kör olmasıdır. Kalp kör olunca, gözler ne kadar açık olursa olsun, insan hakikati göremez, ibret alamaz, öğüt dinlemez.

Bu âyet, insanın sadece fiziksel gözleriyle değil, kalp gözüyle de bakması gerektiğini öğretir. Nice insanlar vardır ki gözleriyle görürler ama kalpleri kördür; hakikati fark edemezler. Nice insanlar da vardır ki gözleri görmese bile kalp gözleri açıktır, her şeyi hakikatiyle kavrarlar.

Sevgili kardeşim! Bu âyet bize çok önemli bir ders veriyor: İbret almak için sadece görmek yetmez; görmekle birlikte düşünmek, akletmek ve kalple kavramak gerekir. Tarih boyunca nice güçlü kavimler gelip geçti; onların sarayları, medeniyetleri, güçleri ve orduları vardı. Fakat Allah'ın âyetlerine karşı kalplerini körleştirdikleri için helâk oldular. Bugün bizler de onların kalıntılarından ders almalı, kalplerimizi hakikate açmalı, gözlerimizi değil kalplerimizi nurlandırmalıyız.

Unutmayalım ki, asıl kurtuluş, kalp gözünün açık olmasındadır. Kalbi uyanık olan insan, her yerde Allah'ın kudretini görür, her olaydan ders çıkarır, her âyetten hidayet bulur. Rabbimiz bizleri kalp gözü açık, basiret sahibi, ibret alan kullarından eylesin. Âmin.