Sure Hac — Ayet 73

Kelime Anlamları:

• Darba mesel: Bir örnek verildi, bir misal getirildi.
• İstemiû: Dinleyin, kulak verin.
• Tad'ûne: Çağırıyorsunuz, yalvarıyorsunuz, ibadet ediyorsunuz.
• Yahlukû: Yaratırlar.
• Zübâb: Sivrisinek (veya küçük sinek).
• Yeslüb: Kapar, çekip alır.
• Yestenkızû: Kurtarırlar, geri alırlar.
• Tâlib: İsteyen, talep eden (burada: putlara tapan ve onlardan bir şey isteyen kişi).
• Matlûb: İstenen, talep edilen (burada: putlar ve aynı zamanda sineğin kendisi).

Tefsir:

Ey insanlar! Allah Teâlâ size çok çarpıcı bir örnek veriyor; kulak verin ve bunun üzerinde derin derin düşünün. Bu örnek, ne kadar büyük bir yanılgı içinde olduğunuzu gözler önüne seriyor. Siz, Allah'ı bırakıp da taptığınız o putlar, o heykeller, o "ilah" sandıklarınız... Bir düşünün! Onların hepsi bir araya gelseler, el birliği etseler, bir tek sivrisinek yaratabilirler mi? Asla! O minicik, zavallı bir sinek bile yaratmaktan acizdirler. Peki, bir sineği yaratamayan varlıklar, nasıl olur da kâinatı yaratan Allah'a ortak koşulur?

Bu örnek daha da ileri gidiyor: O sinek, eğer putların üzerindeki bir şeyi kapsa -mesela üzerlerine sürülmüş güzel kokudan veya yiyecek kırıntısından bir parça alsa- o putlar, o "ilah"lar, o sineğin kaptığı o zerre kadar şeyi bile ondan geri alamazlar, kurtaramazlar. İşte bu, ne büyük bir acziyetin ifadesidir!

Bu misal, hem tapanın hem de tapılanın ne kadar zayıf olduğunu ortaya koyuyor. Tâlib yani isteyen, talep eden; o puttan bir şey bekleyen, ona dua eden insan ne kadar aciz! Matlûb yani istenilen, kendisinden bir şey beklenilen put ise daha da aciz! Bir sineğin elinden bir şey kurtaramayan bir varlıktan ne istenebilir ki? Ey insanlar! Siz, kendiniz gibi aciz, hatta sizden de daha güçsüz olan bu varlıklara nasıl güvenirsiniz? Onlardan nasıl yardım umarsınız?

Gelin, bu gözler önüne serilen apaçık gerçeği görün. Kudreti her şeye yeten, her şeyi yaratan, rızık veren, öldüren ve dirilten yalnızca Allah'tır. O'na yönelin, O'na güvenin, yalnızca O'na ibadet edin. Çünkü gerçek güç ve kudret, yalnızca O'nundur. Bu örnek, kalpleri uyandırmak ve sizi şirk bataklığından kurtarmak için verilmiştir. Aklınızı kullanın, bu basit gerçeği idrak edin ve kurtuluşa erin.