Mo'minun surasi — Oyat 41

Kalimalarning ma'nolari:

• As-Sayhah: qattiq va dahshatli ovoz, qichqiriq.
• G'usaan: sel suvi yuzasida suzib yuradigan xas-cho'p, o'lik o't-o'lanlar, chirindi.

Tafsir:

Ular o'zlarining haddan oshganliklari, Payg'ambarlarini yolg'onga chiqarishlari va zulm qilishlari sababli Haq taoloning azobiga loyiq bo'ldilar. Shunda ularni qattiq va dahshatli bir ovoz — Sayhah ushladi. Bu ovoz ularni butunlay halok qildi. Alloh taolo ularni sel suvi yuzasida suzib yuradigan xas-cho'plarga o'xshatib qo'ydi. Ya'ni, ular jonsiz, harakatsiz, hech qanday foyda bermaydigan, o'lik va chirigan narsalarga o'xshab qoldilar. Ular o'zlarining kuch-quvvatlari, mol-mulklari va obro'lariga tayanib, mag'rurlangan edilar. Ammo Allohning azobi kelganda, ularning barcha qudrati barbod bo'ldi va ular hech narsaga yaramaydigan xas-cho'plarga aylandilar.

So'ngra Alloh taolo ular haqida: "Zolim qavmlarga uzoqlik bo'lsin!" — dedi. Bu ularning Allohning rahmatidan yiroq bo'lishlari va halokatga uchrashlaridir. Bu ibora ham xabar (axborot) ma'nosida, ham duo (la'nat) ma'nosida kelishi mumkin. Ya'ni, ular Allohning rahmatidan butunlay mahrum bo'ldilar va O'z zalimliklari tufayli halokatga duchor bo'ldilar.

Olingan saboqlar va foydalar:

1. Alloh taoloning azobi haqdir va u zolimlarni albatta topadi. Hech qanday kuch-qudrat, mol-mulk yoki obro'-e'tibor Allohning azobidan qutqara olmaydi.
2. Zulm — halokat sababidir. Zolim qavmlar qanchalik kuchli bo'lmasin, ularning oqibati halokat va xorlikdir.
3. Payg'ambarlarni yolg'onga chiqarish va ularga qarshi chiqish — insonni halokatga olib boradigan eng katta gunohlardandir.
4. Alloh taolo o'z bandalariga muhlat berishi mumkin, lekin ularni unutmaydi. Azob kelganda esa, hech kim qochib qutula olmaydi.
5. Inson o'z kuchiga va boyligiga emas, balki Allohga tavakkal qilishi va Uning amriga bo'ysunishi lozim. Chunki dunyodagi barcha narsa o'tkinchi, faqat Allohning roziligi boqiy va haqiqiy hayotdir.
6. Ushbu oyat har bir inson uchun ogohlantirishdir: zulm va gunohdan qaytish, tavba qilish va to'g'ri yo'lga qaytish — najot yo'lidir.