Mo'minun surasi — Oyat 42

Kalimalarning ma'nolari:

• Qurunan – avlodlar, ummatlar, xalqlar.
• Aharin – boshqalar, keyingilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o‘z payg‘ambarlarini yolg‘onchiga chiqargan va halok etilgan avvalgi qavmlardan so‘ng, ularning o‘rniga boshqa xalqlar va ummatlarni yaratganini bayon qilmoqda. Bu yangi avlodlar ham o‘zlaridan avvalgi qavmlar singari turli davrlarda yashab, ularga ham payg‘ambarlar yuborilgan. Jumladan, Nuh qavmidan keyin Od va Samud qavmlari, so‘ngra Lut, Shuayb, Ayyub va Yunus alayhissalomlarning qavmlari kelgan. Har bir avlod o‘z payg‘ambariga da'vat qilgan, ammo ularning ko‘pchiligi yolg‘onchiga chiqarib, oxir-oqibat Allohning azobiga duchor bo‘lgan. Bu holat insonlarga shuni ko‘rsatadiki, Allohning qudrati cheksizdir – U xohlagan paytda yangi avlodlarni yaratadi, xohlagan paytda esa ularni halok etadi. Bu jarayon insoniyat tarixi davomida takrorlanib kelgan va har bir davrda Allohning hikmati va adolati namoyon bo‘lgan.

Foydalar:

• Ushbu oyatdan o‘rganamizki, Alloh taolo har bir davrda o‘z payg‘ambarlarini yuborib, insonlarni to‘g‘ri yo‘lga chaqirgan. Bu Allohning rahmati va inoyatining belgisidir.
• Tarixdan saboq olish – avvalgi qavmlarning boshiga tushgan azoblar bugungi kunda ham ibrat bo‘lib xizmat qiladi. Insonlar o‘zlaridan oldingilarning taqdiridan saboq olib, to‘g‘ri yo‘ldan yurishlari kerak.
• Allohning qudrati va hukmronligi har narsadan ustundir. U xohlaganini yaratadi, xohlaganini yo‘q qiladi. Bu esa mo‘minlarning qalbida Allohga bo‘lgan ishonchni mustahkamlaydi.
• Payg‘ambarlarning da'vatiga quloq tutish va ularga ergashish – najot yo‘lidir. Avvalgi qavmlar payg‘ambarlarini yolg‘onchiga chiqarib halok bo‘lgan bo‘lsalar, ularga iymon keltirganlar esa najot topganlar.