سوره مؤمنون — آیه 69

معانی کلمات:

• أَمْ: آیا (برای توبیخ و انکار به کار رفته است).
• یَعْرِفُوا: می‌شناسند.
• رَسُولَهُمْ: پیامبرشان (محمد صلی الله علیه وسلم).
• مُنکِرُونَ: انکارکنندگان، ناشناس‌گیرندگان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، مشرکان قریش را مورد سرزنش قرار می‌دهد و می‌فرماید: آیا آنان پیامبر خود را نمی‌شناسند که او را انکار می‌کنند؟ این در حالی است که پیش از بعثت، محمد صلی الله علیه وسلم در میان آنان به صداقت و امانت شهره بود و او را «محمد امین» می‌نامیدند. آنان خوب می‌دانستند که او هرگز دروغ نگفته و خیانت نکرده است. پس چگونه ممکن است کسی که سال‌ها او را به راستگویی و درستکاری شناخته‌اند، ناگهان او را متهم به دروغ و جادو کنند؟ این آیه در واقع اشاره به تناقض رفتاری آنان دارد؛ زیرا آنان نه از روی ناآگاهی، بلکه از روی عناد و لجاجت، حق را انکار می‌کردند. آنان پیامبر را به خوبی می‌شناختند و از نسب، اخلاق و امانت او آگاه بودند، اما به دلیل تکبر و ترس از دست دادن موقعیت خود، از پذیرش دعوت او سر باز زدند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. شناخت پیامبر صلی الله علیه وسلم از طریق اخلاق و رفتار او، یکی از راه‌های ایمان آوردن است؛ زیرا سیره و منش ایشان بهترین گواه بر راستگویی و نبوت اوست.
2. انکار حق در حالی که حقیقت روشن است، نشانه‌ای از بیماری دل و پیروی از هوای نفس است و انسان را به گمراهی می‌کشاند.
3. این آیه ما را دعوت می‌کند که پیش از قضاوت درباره دیگران، آنان را به درستی بشناسیم و از روی آگاهی و بصیرت تصمیم بگیریم، نه از روی تعصب و جهل.
4. شناخت پیامبر و محبت به او، زمینه‌ساز پیروی از اوست؛ و هرچه معرفت ما به ایشان بیشتر شود، ایمان و عمل ما نیز استوارتر خواهد شد.