مؤمنون سۈرىسى — ئايەت 69

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «أَمْ»: بۇ يەردە «بەلكى» ياكى «ياكى» مەنىسىدە بولۇپ، ئىنكار ۋە تەئەججۈپ ئۇسلۇبىدا كەلگەن.
• «رَسُولَهُمْ»: ئۇلارغا ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر، يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام.
• «مُنكِرُونَ»: ئىنكار قىلغۇچىلار، تونۇماستىن ياكى بىلىپ تۇرۇپ ئېتىراپ قىلماستىن رەت قىلغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇشرىكلار! سىلەرنى ھەقىقەتكە ئەگىشىشتىن توسقان نەرسە نېمە؟ ئۇلارغا ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى تونۇمىغانلىقىڭلارمۇ؟ ئۇنداق ئەمەس، ئۇلار ئۇنى ئوبدان تونۇيدۇ. ئۇلار ئۇنىڭ سەمىمىيلىكىنى، ئامانەتدارلىقىنى ۋە راستچىللىقىنى بىلىدۇ. شۇنداق تۇرۇقلۇق، ئۇلار ئۇنى ئىنكار قىلىدۇ ۋە ئۇنىڭغا ئىشەنمەيدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ ھەقىقەتكە قارشى تۇرۇشى ۋە ئۆزلىرى بىلىپ تۇرۇپ ئىنكار قىلىشىدۇر. ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۇلارنىڭ بۇ قىلمىشىنى ئەيىبلەپ، ئۇلارنىڭ پەيغەمبەرنى تونۇماستىن ئەمەس، بەلكى بىلىپ تۇرۇپ ئىنكار قىلىۋاتقانلىقىنى بايان قىلىدۇ.

ئى ئىنسان! ئويلىنىپ باققىن، سەن ئۆزۈڭگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرنى تونۇيالامدۇڭ؟ ئۇنىڭ ئەخلاقى، سەمىمىيلىكى ۋە ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەت ئۈستىدە چوڭقۇر ئويلىنىپ باققىن. ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئىنسانغا ھىدايەت نۇرىنى ئاتا قىلغان، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئەڭ ئېسىل ئەخلاق ۋە ئەڭ راست سۆزلۈك ئىنسان بولۇپ، ئۇنىڭغا ئەگىشىش ئىنساننى دۇنيا ۋە ئاخىرەت سائادىتىگە يېتەكلەيدۇ. كېلىڭلار، ھەقىقەتنى تونۇيلى، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئېلىپ كەلگەن نۇرىغا ئەگىشىپ، ئىنكار ۋە گۇماندىن يىراق بولايلى. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتنى كۆرۈپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغانلاردىن قىلسۇن.