Furqon surasi — Oyat 65

Kalima ma'nolari:

• اصْرِفْ – uzoqlashtir, qaytar.
• غَرَامًا – doimiy, to'xtovsiz, ajralmas azob; bir rivoyatda "doimiy davom etuvchi va kishidan ayrilmaydigan narsa" degani.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'z bandalarining yana bir go'zal xislatini bayon qilmoqda. Ular ibodat va toatda g'oyat sa'y-harakat qilishlari bilan birga, o'zlarini xavf-xatardan xoli hisoblamaydilar. Balki ular doimo Rabbilariga iltijo qilib: "Ey Robbimiz! Bizdan jahannam azobini yiroq qilgin", deb so'raydilar. Chunki ular jahannam azobining naqadar og'ir va mudhish ekanini yaxshi biladilar. Bu azob gunohkor kofirlarga doimiy ravishda yopishib oladigan, ulardan hech ajralmaydigan azobdir. Ular bu azobning abadiyligini va undan qutulishning hech qanday yo'li yo'qligini anglaganlari uchun, hali dunyoda ekanlarida Allohdan panoh so'raydilar.

Bu duo ularning qalbidagi Allohga bo'lgan chuqur ehtirom va qo'rquvni, shuningdek, o'z ojizliklarini tan olishlarini ko'rsatadi. Ular amallariga ishonib ketmaydilar, balki Allohning rahmati va kechirishiga umid qiladilar. Bu esa mo'minning haqiqiy holatidir: amal qilishda tirishqoqlik, qalbda esa xavf va umidning uyg'unligi.

Oyatdan olinadigan foydalar:

1. Mo'min kishi qanchalik yaxshi amal qilmasin, o'zini Allohning azobidan xavfsiz hisoblamasligi kerak. Bu xavf uni gunohlardan saqlaydi va toatga undaydi.
2. Duo – mo'minning qurolidir. Har qanday holatda, ayniqsa qiyin paytlarda Allohga iltijo qilish – bandaning Rabbisi bilan bog'liqligining eng yorqin ifodasidir.
3. Jahannam azobining doimiy va ajralmas ekanini bilish, insonni bu azobdan qutqaradigan yo'llarni izlashga undaydi. Eng buyuk najot yo'li esa – imon va solih amaldir.
4. Bu oyat mo'minlarga rahm-shafqatli Allohning eshigini ko'rsatadi: U bandalarining duo qilishini istaydi va ularni azobdan saqlashga tayyordir. Faqat bandalar O'ziga chin dildan yuzlanishlari kerak.