سوره شعرا — آیه 112

معانی کلمات:

• «عِلْمی»: آگاهی و اطلاع من.
• «یَعْمَلُونَ»: انجام می‌دادند.

تفسیر آیه:

حضرت نوح علیه‌السلام در پاسخ به سران کفر که با نگاه تحقیرآمیز به مؤمنان فقیر و ضعیف می‌نگریستند و آنان را به ظاهر و شغل و موقعیت اجتماعی‌شان قضاوت می‌کردند، فرمود: «من چه دانشی به آنچه اینان انجام می‌دهند دارم؟» یعنی من مأمور نیستم که از اعمال باطنی و نیت‌های درونی آنان آگاه شوم و حساب‌رس آنان باشم. وظیفه من تنها دعوت به ایمان است، نه بازرسی از کردار پنهان مردم. آنچه برای من معیار است، ایمان و پذیرش دعوت حق است، نه ظاهر و موقعیت دنیوی آنان. علم به اسرار دلها و اعمال پنهان، مخصوص خداوند متعال است و من پیامبر، تنها به ظاهر و اظهار ایمانشان قضاوت می‌کنم.

فواید و پیام‌های آیه:

1. مؤمن را نباید بر اساس ظاهر، شغل، ثروت یا موقعیت اجتماعی قضاوت کرد؛ ارزش انسان به ایمان و تقوای اوست.
2. پیامبران و داعیان دین، مأمور به سنجش نیت‌ها و اسرار درونی مردم نیستند؛ این وظیفه تنها بر عهده خداوند است.
3. این آیه به ما می‌آموزد که از قضاوت‌های سطحی و تحقیر دیگران به خاطر فقر یا جایگاه پایین اجتماعی بپرهیزیم و به کرامت انسانی و ایمانی افراد احترام بگذاریم.
4. انسان مؤمن باید در ارزیابی دیگران، به اظهار ایمان و عمل ظاهری آنان اکتفا کند و داوری نهایی را به خداوند واگذارد که به همه اسرار آگاه است.