شعراء سۈرىسى — ئايەت 158

1) لۇغەتتىكى ئىزاھات:

• فَأَخَذَهُمُ الْعَذَابُ: ئۇلارنى ئازاب تۇتتى، ھالاك قىلدى.
• آيَةً: ئىبرەت، ھېكمەتلىك ئالامەت.
• أَكْثَرُهُم: ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

سالەھ ئەلەيھىسسالام ئۆز قەۋمىنى ئاللاھقا ئىمان ئېيتىشقا ۋە ياخشى ئىشلارنى قىلىشقا چاقىردى. ئۇلار ئۇنىڭ دەۋىتىنى قوبۇل قىلمىدى، ھەتتا ئۇنىڭغا ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىگە زىيان يەتكۈزۈشكە ئۇرۇندى. شۇڭا ئاللاھ تائالا ئۇلارغا ۋەدە قىلىنغان ئازابنى چۈشۈردى — زىلزىلە ۋە قاتتىق ئاۋاز بىلەن ئۇلارنى ھالاك قىلدى. بۇ ئازاب ئۇلارنى پۈتۈنلەي قاپلىدى، ھېچبىرى قۇتۇلۇپ قالالمىدى.

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، سالەھ ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ قىسسىسىدا چوڭقۇر ئىبرەت بار. ھەر قانداق كىشى بۇ ۋەقەدىن پەند-نەسىھەت ئېلىشى كېرەك: ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلىش ۋە ئۇلارغا قارشى تۇرۇشنىڭ ئاقىۋىتى ناھايىتى ئېغىر. شۇنداقلا، بۇ ئايەت ئاللاھنىڭ ۋەدىسىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ئازابىنىڭ ئادىل ۋە قاتتىق ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

ئەمما ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى ئىمان ئېيتقىلى بولمىدى. ئۇلار ھەقىقەتنى كۆرۈپ تۇرۇپمۇ ئىنكار قىلدى، تەكەببۇرلۇق ۋە جاھىللىق بىلەن پەيغەمبەرنىڭ دەۋىتىنى رەت قىلدى. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىمان ئېيتىش پەقەت ئەقىل ۋە قەلبنىڭ ئىشى، تەكەببۇرلۇق ۋە ھاۋايى-ھەۋەس ئىمانغا توسالغۇ بولىدۇ.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

ئەزىز قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە ناھايىتى مۇھىم ساۋاق بېرىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ئۈممەتكە پەيغەمبەر ئەۋەتكەن، ئۇلارنى ھەقىقەتكە چاقىرغان. ئەمما كىملەر پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلىپ، تەكەببۇرلۇق قىلغان بولسا، ئۇلار ھالاكەتكە دۇچار بولغان. بىز بۇ قىسسىلەردىن ئىبرەت ئېلىشىمىز، ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئەگىشىشىمىز، ئۇلارنىڭ دەۋىتىنى قوبۇل قىلىشىمىز كېرەك.

قۇرئان كەرىم بىزگە ئەڭ توغرا يولنى كۆرسىتىدۇ، ئەڭ گۈزەل ئەخلاقنى ئۆگىتىدۇ. ئۇنىڭ ئايەتلىرىنى ئوقۇپ، مەنىسىنى چۈشىنىپ، ئەمەلىيەتتە قوللىنىش بىزنىڭ بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك بولۇشىمىزنىڭ سەۋەبىدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقەتنى كۆرۈپ، ئۇنى قوبۇل قىلىدىغان، تەكەببۇرلۇقتىن يىراق بولىدىغان، ئىمانى كامىل مۇئمىنلەردىن قىلسۇن. ئامىن.