Shu'aro surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma’nolari:

• Fa’tiyā – boring, keling.
• Fir’avn – Misr shohi, o‘zini xudo deb da’vo qilgan zolim hukmdor.
• Rasūl – elchi, payg‘ambar.
• Rabbil-‘ālamīn – barcha olamlarning Robbi, ya’ni butun mavjudotning Yaratuvchisi va boshqaruvchisi.

Tafsir:

Alloh taolo Muso va Horun alayhissalomga ilohiy vahiyni yetkazib, ularni Fir’avn huzuriga jo‘natishni buyurdi. Ular Fir’avnning oldiga borib, unga aytishlari kerak ediki: “Biz barcha olamlarning Robbisi tomonidan senga yuborilgan elchilarmiz”. Bu so‘zlar bilan ular Fir’avnga o‘zlarining haqiqiy maqsadini bayon qilishlari lozim edi – ya’ni uni Allohning yagona ekanligiga, Unga ibodat qilishga va Bani Isroilni qullikdan ozod qilishga chaqirish. Garchi ular ikki kishi bo‘lsalar ham, “Rasūl” so‘zi birlikda kelgan, chunki asosiy elchi Muso alayhissalom bo‘lib, Horun uning yordamchisi va tasdiqlovchisi edi. Bu ularning da’vati bir xil, maqsadi bitta ekanini va ular bir-birini to‘ldirishini bildiradi. Ular Fir’avnga o‘zlarining shaxsiy manfaatlari uchun emas, balki butun olamlarning Robbi tomonidan yuborilganligini, shuning uchun uning zulmi va kibriga qaramay, Allohning buyrug‘ini yetkazishlari shartligini anglatadi.

Foydalar:

• Alloh taolo o‘z payg‘ambarlarini har doim qo‘llab-quvvatlaydi va ularga g‘alaba beradi. Muso alayhissalomning Fir’avn kabi qudratli zolim huzuriga yuborilishi, haqiqatning kuchliroq ekanini ko‘rsatadi.
• Da’vatda birlik va hamjihatlik muhim. Muso va Horun birgalikda yuborilib, ularning so‘zlari bir xil bo‘lishi, islom da’vatida birlikning ahamiyatini o‘rgatadi.
• Allohning rasullari o‘zlarini barcha olamlarning Robbisi tomonidan yuborilgan deb e’lon qilishlari, ularning da’vati umuminsoniy ekanini bildiradi – bu din faqat bir qavm yoki hudud uchun emas, balki butun insoniyat uchundir.
• Zolim hukmdorlar oldida ham haqiqatni aytishdan qo‘rqmaslik kerak. Muso alayhissalom Fir’avnning saroyiga borib, unga to‘g‘ridan-to‘g‘ri xabar yetkazishga buyurilgan – bu mo‘minlarga haq so‘zni aytishda jasoratli bo‘lishni o‘rgatadi.
• Allohning yordami va himoyasi payg‘ambarlar bilan birga bo‘lganidek, haqiqat yo‘lida yurgan har bir mo‘min ham Allohning madadiga ega bo‘ladi.