سوره شعرا — آیه 175

معانی کلمات:

• عزیز: غالب، شکستناپذیر، آنکه بر همه چیز چیره است و هیچکس بر او چیره نمیشود.
• رحیم: بسیار مهربان، بخشاینده نسبت به بندگان مؤمن و توبهکار.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! بهیقین پروردگار تو، همانا اوست توانای شکستناپذیری که بر دشمنان خود پیروز است و آنان را به سزای اعمالشان میرساند، و در عین حال مهربان و بخشایندهای است که نسبت به بندگان مؤمن و کسانی که از گناه توبه کنند، رحمت و آمرزش خود را شامل حالشان میگرداند. این آیه پس از ذکر سرنوشت شوم تکذیبکنندگان پیامبران پیشین (مانند قوم شعیب و دیگر اقوام) آمده است تا هم هشداری برای ستمگران باشد که عذاب الهی در انتظار آنان است، و هم مژدهای برای مؤمنان که رحمت خداوند آنان را در بر میگیرد. این دو صفت (عزت و رحمت) در کنار هم، تصویری کامل از پروردگار ارائه میدهند: او هم در انتقام از بدکاران تواناست و هم در بخشش به نیکوکاران رحیم است.

فواید و درسهای آیه:

• خداوند متعال دو صفت متقابل «عزت» و «رحمت» را با هم دارد؛ این یعنی امید و بیم باید در دل مؤمن همراه باشد: نه از رحمت او ناامید شویم و نه در برابر گناهان، خود را از عذاب او ایمن بدانیم.
• این آیه به ما میآموزد که قدرت الهی همیشه با رحمت او همراه است؛ پس هرگاه خطایی از ما سر زد، درِ توبه به روی ما باز است و خداوند مهربان، بندگان توبهکار را میبخشد.
• دانستن اینکه خداوند «عزیز» است، به ما آرامش میدهد که هیچ نیرویی در جهان نمیتواند بر اراده او غلبه کند؛ پس در برابر مشکلات و ظلمها، تنها به او تکیه کنیم و از او یاری بجوییم.
• این آیه انگیزهای برای شکرگزاری است؛ چرا که پروردگاری که ما را آفریده، هم قدرتمند است که نیازهای ما را برآورده کند و هم مهربان است که خیر و برکتش را بر ما ارزانی دارد.