Аш-Шуара сүресі — Аят 177

1. Сөздердің мағынасы:

• إِذْ — сол уақытта, естеріңе алыңдар.
• شُعَيْبٌ — Шұғайб (ғ.с.) — Алланың елшісі, Мәдиян мен Әйке тұрғындарына жіберілген пайғамбар.
• أَلَا — назар аудару, ескерту үшін қолданылатын қаратпа сөз.
• تَتَّقُونَ — Алладан қорқып, сақтанасыңдар ма? Яғни ширктен және күнәлардан тыйылып, Алланың жазасынан қорқу.

1. Аяттың тәпсірі:

Әйке тұрғындары өздеріне жіберілген пайғамбар Шұғайбты (ғ.с.) өтірікке шығарды. Олар Шұғайбты жалғанға шығару арқылы жалпы барлық пайғамбарларға жіберілген хабарды да жоққа шығарды. Сол кезде Шұғайб (ғ.с.) оларға былай деді: «Аллаға серік қосқандарың және жасаған күнәларың үшін Алланың жазасынан қорықпайсыңдар ма? Мен сендерге Алла тарапынан жіберілген елшімін, сендерді тура жолға бастау үшін келдім. Алла маған уахи еткен уахиді сақтаушымын. Ендеше Алланың жазасынан қорқыңдар және мен шақырған тура жолды ұстаныңдар, сонда тура жолға түсесіңдер. Мен сендерді Аллаға иман келтіруге шақырғаным үшін сендерден ешқандай ақы сұрамаймын. Менің сыйым тек әлемдердің Раббысының үстінде».

Шұғайб (ғ.с.) Әйке тұрғындарына Алладан қорқуды, яғни Оған серік қосуды доғарып, Одан қорқып сақтануды бұйырды. Ол оларға Алла тарапынан жіберілген елші екенін, оларды тура жолға бастау үшін келгенін жеткізді. Сондай-ақ ол өзінің шақыруы үшін ешқандай дүниелік ақы талап етпейтінін, сыйы мен сауабы тек Алланың өзінде екенін айтты. Бұл — пайғамбарлардың барлығына тән қасиет: олар Алланың дінін жеткізу үшін ешқандай ақы сұрамайды, тек Алланың разылығын көздейді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Тақуалық — құтқарылу жолы. Шұғайб (ғ.с.) ең алдымен халқын Алладан қорқуға, тақуалыққа шақырды. Тақуалық — ширктен, күнәлардан тыйылып, Алланың бұйрықтарын орындау. Бұл — әрбір мұсылманның өміріндегі ең маңызды қағида.
• Пайғамбарларды өтірікке шығару — барлық пайғамбарларды жоққа шығарумен тең. Әйке тұрғындары Шұғайбты жалғанға шығарғанда, ол жалпы барлық пайғамбарларға жіберілген хабарды жоққа шығару болды. Сондықтан пайғамбарларды құрметтеу, оларға иман келтіру — иманның негізі.
• Пайғамбарлар дүниелік ақы сұрамайды. Шұғайб (ғ.с.) өзінің шақыруы үшін ешқандай ақы сұрамайтынын, сыйы тек Алланың өзінде екенін айтты. Бұл — дінді жеткізудегі шынайылықтың, ықыластың белгісі. Біз де дінді үйренуде, үйретуде тек Алланың разылығын көздеуіміз керек.
• Алладан қорқу — жүректі тәрбиелейді. «Алладан қорқыңдар» деген шақыру — адамды күнәдан сақтайтын, жүрегін тазартатын, ісін түзейтін күш. Тақуалық адамды дүние мен ақыретте құтқарады.
• Ислам — шақыру діні. Шұғайб (ғ.с.) халқын тура жолға шақырды. Ислам да барлық адамзатты тура жолға, Алланы тануға, Оған құлшылық етуге шақырады. Бұл шақыру — мейірімділік пен ізгілікке толы шақыру.