Şüəra surəsi — Ayə 183

Sözlərin izahı:

• تَبْخَسُوا: əskiltmək, azaltmaq, insanların haqqını kəsmək.
• أَشْيَاءَهُمْ: onların mallarını, haqlarını, paylarını.
• تَعْثَوْا: yer üzündə fitnə-fəsad törətmək, qarışıqlıq salmaq, dağıdıcılıq etmək.
• مُفْسِدِينَ: fəsad törədənlər, pozğunluq yayanlar.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Şüeyb peyğəmbərin (əleyhissəlam) dili ilə öz qövmünə xitab edərək onları iki böyük günahdan çəkindirir.

Birinci xitab: "İnsanların mallarını əskiltməyin!" Yəni, kiminlə alış-veriş edirsinizsə, onun haqqını tam verin. Ölçüdə, çəkidə, qiymətdə heç kəsi aldatmayın. İnsanın haqqı nə qədər kiçik görünsə də, onu kəsmək ədalətsizlikdir və Allah yanında böyük məsuliyyətdir. Şüeyb peyğəmbərin qövmü xüsusilə tərəzi və ölçüdə hiylə işlədirdilər — az çəkib çox alır, çox çəkib az verirdilər. Bu, yalnız bir iqtisadi fəsad deyil, həm də qəlbin xəstəliyidir: tamah, xəsislik və başqasının haqqına göz dikmək.

İkinci xitab: "Yer üzündə fəsad törətməyin!" Bu, qətldən, yol kəsməkdən, qorxu salmaqdan, insanların arasına nifaq salmaqdan və hər cür günaha bulaşmaqdan çəkinmək deməkdir. Yer üzü Allahın əmanətidir; orada əmin-amanlıq, ədalət və yaxşılıq hökm sürməlidir. Fəsad törədənlər isə nəinki başqalarına zərər verir, həm də öz ruhlarını məhv edirlər.

Ey insan! Bil ki, sənin qazancın halal olmalıdır ki, bərəkət tapsın. Başqasının haqqını kəsməklə qazandığın mal sənə fayda deyil, əksinə, sənə ziyan gətirər. Allahın verdiyi ruzi kifayət edər; tamah isə heç vaxt doymaz. Gəl, ədalətli ol, insaflı ol, ətrafına yaxşılıq et — çünki İslam dini ədalət, əmin-amanlıq və qardaşlıq dinidir. Quran bizə öyrədir ki, hər bir kiçik haqq da böyük haqq qədər müqəddəsdir. Gəl, bu ayənin nuru ilə qəlbimizi təmizləyək, əlimizi halal qazanca, dilimizi doğru sözə, ayağımızı yaxşılıq yoluna yönəldək. Allahın razılığı isə yalnız ədalət və yaxşılıqla qazanılır.