Аш-Шуара сүрөсү — Аят 186

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• بَشَرٌ (башар): адам, киши; денеси бар, тамак жеп, суу ичкен жандык.
• مِّثْلُنَا (мислуна): бизге окшош, биз сыяктуу.
• نَّظُنُّكَ (назуннука): сени ойлойбуз, сени деп эсептейбиз.
• الْكَاذِبِينَ (аль-казибин): жалганчылар, калп айтуучулар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Шуайб пайгамбардын эли ага мындай деп каршылык көрсөтүштү: «Сен бизге окшогон эле адамсың. Сен да биз сыяктуу тамак жейсиң, суу ичесиң, башкача айтканда периште эмессиң. Ошондо кантип сен бизден айырмаланып, пайгамбар болуп калдың? Биздин оюбузча, сен айткан нерселериңде, башкача айтканда пайгамбармын деген сөзүңдө жалганчылардансың.»

Алар Шуайб пайгамбардын адам баласынан экенин, аларга окшошуп, адамдык касиеттерге ээ экенин көрүп, ушуну менен анын пайгамбарлыгын четке кагышты. Алардын ою боюнча, пайгамбар адам эмес, периште болушу керек деп эсептешти. Бирок бул туура эмес түшүнүк болчу, анткени Аллах пайгамбарларды адамдардан шайлаган, алар да адамдар сыяктуу жашап, элге үлгү болушкан. Алар Шуайб пайгамбарды жалганга чыгарып, анын айткандарын четке кагышты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Пайгамбарлар да адам баласынан болгон, алар да биз сыяктуу жашап, тамак жеп, суу ичишкен. Бул алардын адамдык жаратылышын көрсөтөт жана аларга ээрчүү жеңил болот.
• Пайгамбарлык — Аллахтын тандап алган адамдарына берген өзгөчө нерсе, ага адамдын сырткы көрүнүшү же адамдык касиеттери тоскоол болбойт.
• Адамдар кээде өздөрүнүн чектелген түшүнүктөрү менен чындыкты четке кагышат. Шуайб пайгамбардын эли сыяктуу, алар пайгамбардын адам экенин шылтоо кылып, анын чакырыгын четке кагышты.
• Ислам дини акылга жана далилге чакырат. Пайгамбарлардын адам болушу — бул алардын элге жакын болушу жана алардын айткандарын түшүнүү жеңилдиги үчүн.
• Бул аят бизге чындыкты кабыл алууда текеберликтен жана алдын ала ой жүгүртүүдөн алыс болууну үйрөтөт. Пайгамбарлардын чакырыгын акыл менен ойлонуп, чын жүрөктөн кабыл алуу керек.