Аш-Шуара сүресі — Аят 186

1. Сөздердің мағынасы:

• بَشَرٌ — адам баласы, адамзат өкілі.
• مِّثْلُنَا — бізге ұқсас, біз сияқты.
• نَّظُنُّكَ — сені ойлаймыз, сені деп есептейміз.
• الْكَاذِبِينَ — өтірікшілер.

1. Аяттың тәпсірі:

Шуғайб (ғ.с.) пайғамбар өз қауымын Аллаһқа иман етуге және әділдікпен сауда жасауға шақырған кезде, қауымы оған менсінбей қарап, былай деді: «Сен де біз сияқты қарапайым адамсың ғана. Тамақ ішесің, су ішесің, біз сияқты жүресің. Періште емессің. Сонда қалайша Аллаһ саған пайғамбарлық беріп, бізден артық қылады? Біз сенің айтып жүрген пайғамбармын деген сөзіңде өтірікшілерден деп ойлаймыз».

Олар Шуғайбтың адам болып жаратылғанын пайғамбарлыққа қайшы деп санады. Шындығында, Аллаһ пайғамбарларды адамзаттың ішінен таңдап жібереді, себебі адамдарға тек адам баласы ғана үлгі бола алады, олардың тілінде сөйлеп, олардың жай-күйін түсінеді. Бірақ пайғамбарлық — Аллаһтың таңдауы мен лұтпы, ол кез келген адамға берілмейді. Қауымның «сен өтірікшісің» деген сөзі — олардың пайғамбарлықтың мәнін түсінбегендігінен және өздерінің тәкаппарлығынан туған қате пікір еді.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Пайғамбарлар да адам баласы болған, сондықтан олардың өмірі бізге үлгі ретінде түсінікті әрі жақын. Бұл — Аллаһтың рақымының көрінісі: Ол бізге періште емес, өзіміз сияқты адамдарды жолбасшы етіп жіберді.
• Адамдарды сыртқы келбетіне қарап бағалау, олардың ішкі қасиеттері мен Аллаһ берген дәрежесін мойындамау — қателік. Шуғайбтың қауымы осы қателікке бой алдырды.
• Пайғамбарлық — Аллаһтың таңдауы. Ол адамның байлығына, атағына немесе күшіне байланысты емес. Аллаһ кімді қаласа, соны таңдайды.
• Өтірікші деп айыптау — пайғамбарларға қарсы айтылған ең ауыр сөздердің бірі. Бұл қауымның адасқандығын және шындықты қабылдауға дайын еместігін көрсетеді.
• Ислам — адамзатқа жақын, түсінікті дін. Оның пайғамбарлары да адамдар арасынан шыққан, сондықтан олардың өмір жолы бізге үлгі әрі жұбаныш. Бұл — Аллаһтың даналығы мен мейірімінің белгісі.