Shu'aro surasi — Oyat 186

Kalimalarning ma'nolari:

• Bashar: Inson, odam.
• Mithluna: Bizga o'xshash, biz kabik.
• Nazunnuka: Biz seni gumon qilamiz, deb o'ylaymiz.
• Kazibin: Yolg'onchilardan.

Tafsir:

Qavmi Shu'ayb alayhissalom unga shunday dedilar: "Ey Shu'ayb! Sen ham xuddi biz kabi oddiy bir insonsan. Yeb-ichasan, yurib-turasan, senda bizdan ustun bo'ladigan hech qanday fazilat yo'q. Qanday qilib senday oddiy odam payg'ambar bo'lishi mumkin? Agar sen haqiqatan ham payg'ambar bo'lsang, nega bizga farishta kelmadi? Bizning nazarimizda sen o'zingni payg'ambarmiz deb da'vo qilayotgan yolg'onchilardan birisan. Agar rostgo'y bo'lsang, Allohdan bizga osmondan bir azob tushirishini so'ra, toki u azob bizni yo'q qilsin."

Ular bu so'zlar bilan Shu'ayb alayhissalomning da'vatini rad etishga, uning payg'ambarligini inkor qilishga urindilar. Ular oddiy insonning payg'ambar bo'lishini aqlga sig'dira olmadilar va uni yolg'onchilikda aybladilar. Bu ularning nodonligi va takabburligidan edi, chunki ular payg'ambarlikning sharti farishta bo'lishdir, deb o'ylashar edi. Holbuki, Alloh taolo o'z payg'ambarlarini insonlardan tanlaydi, toki ular odamlarga o'rnak bo'lib, ularning tilida gaplashib, ularga dinni tushuntirib bersinlar.

Foydalar:

1. Payg'ambarlarning inson bo'lib kelishi - bu Allohning rahmatidir. Chunki insonlarga o'zlaridan bo'lgan payg'ambar kelsa, ular unga osonroq ishonadilar va unga ergashishlari oson bo'ladi.
2. Payg'ambarlar ham oddiy insonlar kabi yeb-ichadilar, yurib-turadilar. Bu ularning payg'ambarligiga zid emas. Payg'ambarlikning asosiy sharti - Allohdan vahiy olishdir, inson bo'lish esa bu ishga xalaqit bermaydi.
3. Kofirlarning payg'ambarlarga qarshi keltiradigan dalillari ko'pincha asossiz va nodonaona bo'ladi. Ular haqiqatni ko'rmaydilar, balki o'zlarining noto'g'ri qarashlari va takabburligi tufayli haqni inkor etadilar.
4. Bu oyatda mo'minlar uchun sabr-toqat va matonat saboqlari bordir. Payg'ambarlar ham bunday og'ir so'zlar va ayblovlarga duch kelganlar, demak, mo'minlar ham o'z e'tiqodlari yo'lida bunday qiyinchiliklarga sabr qilishlari kerak.
5. Alloh taolo o'z payg'ambarlarini har doim himoya qiladi va ularning dushmanlarini oxir-oqibatda mag'lub etadi. Shu'ayb alayhissalomning qavmi oxirida azobga uchradi, payg'ambar esa najot topdi.