Shu'aro surasi — Oyat 204

Kalimalarning ma'nolari:

• Yasta'jilun: Shoshilmoq, tezlashtirishni so'ramoq. Ya'ni, azobning tezroq kelishini talab qilmoq.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo mushriklarga nisbatan tanbeh va ogohlantirish tarzida savol bermoqda: "Ular Bizning azobimizni shoshiltirmoqdalarmi?" Ya'ni, ular Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) tomonidan azob haqida ogohlantirilganda, masxara qilib: "Qachon keladi bu azob? Agar rostgo'y bo'lsang, uni tezroq keltir!" deyishardi. Ular o'zlariga berilgan muhlat va kechikish ularni aldab, azobning kelishini shoshiltirishga undadi. Holbuki, bu muhlat ularga tavba qilishlari va iymon keltirishlari uchun berilgan edi. Ular o'sha azobni shoshiltirish bilan o'zlariga qarshi hukmni tezlashtirmoqda edilar, chunki azob kelgach, ularga najot yo'li qolmaydi. Bu oyat ularning bu so'zlari bema'nilik va johillik ekanini, azobning kelishi Allohning hikmati va irodasiga bog'liqligini, bandalar unga shoshilmay, balki undan qo'rqib, tavbaga shoshilishlari lozimligini bildiradi.

Foydalar:

• Alloh taoloning muhlat berishi Uning rahmli va hali ham bandalarining tavba qilishlarini kutayotgan Zot ekanini ko'rsatadi. Bu esa musulmonga Allohning rahmatidan umidvor bo'lishni va gunohlardan qaytishni o'rgatadi.
• Azobni shoshiltirishni so'rash johillik va oqibatni o'ylamaslik alomati ekanini, mo'min esa har doim Allohning hukmiga rozi bo'lib, sabr qilishi va Uning rahmatidan umid qilishi lozimligini o'rgatadi.
• Bu oyat mo'minlarga Allohning azobidan qo'rqish va Uning amriga itoat etish orqali najot topishga chorlaydi. Azobning kelishi faqat Allohning ixtiyorida ekanini bilish esa insonni kamtarlikka va Uning oldida yuz tutishga yetaklaydi.
• Islomda shoshqaloqlik va oqibatni o'ylamasdan gapirish yomon xulq ekani, mo'min esa har ishda hikmat va sabr bilan yurishi kerakligi ta'kidlanadi.