سوره شعراء — آيت 204

1. لفظن جي معنيٰ:

• أَفَبِعَذَابِنَا: ڇا اسان جي عذاب سان؟
• يَسْتَعْجِلُونَ: اهي جلدي ڪرائيندا آهن؟ (يعني عذاب جلد گهرندا آهن)

1. تفسير:

هيءَ آيت انهن ماڻهن جي بيوقوفي ۽ ضديءَ جو پردو کوليندي آهي، جيڪي نبي ڪريم ﷺ کي جھڙوڪر چئي رهيا هئا ته ”جيڪڏهن تون سچو آهين ته جنهن عذاب جي ڌمڪي ڏئي رهيو آهين، سو اسان تي جلد ڪونه اچي ٿو؟“ الله تعاليٰ انهن جي انهيءَ بيڪار ۽ بي ادب مطالب کي رد ڪندي فرمايو ته ڇا اهي اسان جي عذاب کي جلدي گهرڻ ۾ لڳا پيا آهن؟ حقيقت ۾ اهو سندن جاهليت ۽ الله جي گرفت کان بي خبر هجڻ جو نتيجو آهي. الله تعاليٰ جو عذاب ڪنهن جي چوڻ تي اڳي يا دير سان نٿو اچي، پر اهو مقرر وقت تي ئي ايندو آهي. اهي ماڻهو پنهنجي سرڪشيءَ ۽ هٺ جي ڪري سمجهي نٿا ته عذاب جي دير ۾ ئي سندن لاءِ رحمت ۽ مهلت آهي، ۽ اهو انهن کي توبه ڪرڻ ۽ الله ڏانهن موٽڻ جو موقعو ڏئي ٿو. پر اهي انهيءَ مهلت کي به حقير سمجهي عذاب کي جلدي گهرڻ لڳا، جيئن ڪو بيوقوف پنهنجي ئي تباهيءَ جو مطالبو ڪري.

1. فائدا:

• هيءَ آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته الله جي عذاب کي جلدي گهرڻ يا ان بابت بي ادبي ڪرڻ مسلمان جي شان کان گهٽ آهي.
• الله تعاليٰ جو عذاب ۽ رحمت ٻئي سندس ئي حڪمت ۽ مشيت تحت آهن؛ اسان کي گهرجي ته عذاب کان بچڻ لاءِ توبه ۽ نيڪيءَ ڏانهن موٽون، نه ته ضديءَ سان مطالبو ڪيون.
• قرآن مجيد ۾ اهڙيون آيتون اسان کي الله جي قدرت، حڪمت ۽ انصاف تي غور ڪرڻ ۽ اسلام جي تعليمات کي سمجھڻ جي ترغيب ڏين ٿيون.
• هيءَ آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته نبي ڪريم ﷺ جي دعوت ۾ ڪيتري حڪمت ۽ صبر هو، جو اهي ماڻهو بي ادبي ڪندا هئا، پر پاڻ ﷺ انهن لاءِ به رحمت بڻجي آيا.
• اسان کي گهرجي ته قرآن جي آيتن تي غور ڪريون ۽ انهن مان سبق حاصل ڪريون، ته جيئن اسان جي ايمان ۾ اضافو ٿئي ۽ اسان الله جي رحمت ۽ عذاب ٻنهي کي سمجهي، صحيح رستو اختيار ڪيون.