سوره شعرا — آیه 21

معانی کلمات:

• فَرَرْتُ: گریختم، فرار کردم.
• لَمَّا خِفْتُکُمْ: هنگامی که از شما ترسیدم.
• فَوَهَبَ لِی: پس بخشید به من، عطا کرد به من.
• حُکْمًا: در اینجا به معنای نبوّت و علم و فهم صحیح است.
• مِنَ الْمُرْسَلِینَ: از پیامبران فرستادهشده از سوی خدا.

تفسیر آیه:

حضرت موسی علیهالسلام در ادامه پاسخ خود به فرعون، به بیان سرگذشت خود پرداخت و فرمود: من آن کاری را که انجام دادم (کشتن آن مرد قبطی) پیش از آن بود که خداوند به من وحی فرستد و مرا به پیامبری برگزیند. من از میان شما گریختم و به سوی مدین رفتم، زیرا از این میترسیدم که شما مرا به خاطر آن اتفاق ناخواسته بکشید. اما پروردگارم پس از آن، از روی لطف و فضل خود، به من نبوّت و علم و حکمت عطا فرمود و مرا از جمله پیامبران خود قرار داد تا مردم را به سوی حق دعوت کنم. سپس موسی علیهالسلام با بیانی شیوا و کوبنده، نعمت ظاهری فرعون را که او به آن میبالید، به چالش کشید و فرمود: آیا این تربیت تو در خانهات را نعمتی بر من میشماری، در حالی که تو بنیاسرائیل را به بردگی گرفتهای و پسرانشان را میکشی و زنانشان را زنده نگه میداری؟ این سخن نشان میدهد که نعمت واقعی، نعمت هدایت و رسالت است، نه نعمتهای مادی و ظاهری که با ستم و بیدادگری همراه باشد.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند متعال هرگاه بندهای را برای رسالتی بزرگ برگزیند، او را در سختیها و دشواریها پرورش میدهد و از دل تاریکیها و ترسها، نجاتش میبخشد.
• فرار از ظلم و ترس، نهتنها عیب نیست، بلکه نشانه عقل و درایت است، به شرط آنکه انسان در هر شرایطی به خدا توکل کند و از او یاری بطلبد.
• نبوّت و علم و حکمت، هدیهای الهی است که خداوند به هر کس که بخواهد و شایسته بداند عطا میکند و این بزرگترین نعمت برای بشر است.
• نعمتهای مادی و ظاهری هرگز نمیتوانند جایگزین نعمتهای معنوی و الهی شوند؛ چنانکه موسی علیهالسلام تربیت فرعون را در برابر نعمت رسالت، ناچیز شمرد.
• این آیه به ما میآموزد که در برابر ظالمان، با منطق و استدلال محکم و شجاعت تمام سخن بگوییم و از حق دفاع کنیم، حتی اگر در برابر قدرتمندترین افراد زمان خود باشیم.