شعراء سۈرىسى — ئايەت 225

1. مەنىسى ئېنىقلىنىشقا تېگىشلىك سۆزلەر:

• «أَلَمْ تَرَ»: كۆرمەمسەن؟ بىلمەمسەن؟ بۇ يەردە ئىلمىي كۆرۈش، يەنى بىلىش مەنىسىدە.
• «وَادٍ»: جىلغا، ۋادى. بۇ يەردە مەجازىي مەنىدە «ھەر خىل ساھە، ھەر خىل يول» دېگەن مەنىدە.
• «يَهِيمُونَ»: تەيۋەن بولۇپ يۈرۈيدۇ، باشقا-باشقا ياققا كېتىپ يۈرىدۇ، مەقسەتسىز ئېسىپ يۈرىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! سەن كۆرمەمسەن، بىلمەمسەنكى، شائىرلارنىڭ ھەر بىر جىلغىدا، ھەر بىر ساھەدە تەيۋەن بولۇپ يۈرگەنلىكىنى؟ ئۇلار بىر ۋاقىت ماختاشقا چۆمۈلسە، يەنە بىر ۋاقىت ئەيىبلەشكە ئۆتىدۇ؛ بىر ۋاقىت راست سۆزلەپ، يەنە بىر ۋاقىت يالغان سۆزلەيدۇ؛ بىر ۋاقىت مۇھەببەت قوشىقى ئېيتسا، يەنە بىر ۋاقىت مەسخىرە قىلىدۇ. ئۇلار ھېچقانداق ھالەتتە مۇقىم تۇرالمايدۇ، خۇددى ئېسىپ يۈرگەن تەيۋەن كىشىدەك ھەر تەرەپكە ئۇرۇلۇپ يۈرىدۇ. ئۇلارنىڭ شېئىرى كۆپىنچە يالغان، بۇزۇق ۋە ھەقسىز نەرسىلەرگە قۇرۇلغان بولۇپ، ئۇلار ئىززەت-ھۆرمەتلەرنى بۇزىدۇ، نەسەبلەرگە تەنە قىلىدۇ، پاك-پاكىز ئاياللارغا تىل تەگكۈزىدۇ، دېگەننى قىلمايدۇ، قىلغاننى دېمەيدۇ، باتىل ئەھلىنى ماختاشقا ھەددىدىن زىيادە مۇبالىغە قىلىدۇ، ھەق ئەھلىنى كەمسىتىدۇ.

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، سۆز-ھەرىكىتىمىزنى راستچىللىق ۋە مۇقىملىق ئاساسىغا قۇرۇشىمىز كېرەك. ئىسلام دىنى بىزنى ھەر ۋاقىت راست سۆزلەشكە، ئەدەپلىك بولۇشقا، باشقىلارنىڭ ئىززەت-ھۆرمىتىنى ساقلاشقا چاقىرىدۇ. قۇرئان كەرىم بىزگە ئەڭ گۈزەل يولنى كۆرسىتىدۇ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلساق، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك بولىمىز. كېلىڭلار، قۇرئاننىڭ نۇرى بىلەن قەلبىمىزنى يورۇتۇپ، سۆزىمىزنى راست، ئەمەلىمىزنى سەمىمىي قىلايلى.