Sure Şuarâ — Ayet 225

Kelime Anlamları:

• El-em tera: Görmedin mi? (Bu, dikkat çekmek ve hayret ifade etmek içindir)
• Vad: Vadi; burada mecazî olarak şiir alanları, konular ve söz dalları anlamındadır.
• Yehîmûn: Şaşkın ve şuursuz bir şekilde başıboş dolaşırlar, her yöne saparlar.

Tefsir:

Ey Nebî! Şu azgın şairlerin halini görmez misin? Onlar, her vadide şaşkın bir halde başıboş dolaşırlar. Bir bakarsın birini aşırı överler, bir bakarsın birini yerin dibine batırırlar. Bazen doğruyu söylerler, bazen de en büyük yalanları uydururlar. Bazen aşk ve sevda şiirleriyle gençlerin duygularını istismar ederler, bazen de alay ve eğlence ile insanların kalplerini oyarlar. Ne bir hedefleri vardır ne de bir kararlılıkları; tıpkı çölde yolunu kaybetmiş, nereye gittiğini bilmeyen bir kimse gibi, sözün her alanında başıboş gezinir dururlar.

Bu onların güvenilmezliğinin ve sözlerinin ciddiyetsizliğinin en açık göstergesidir. Zira onlar, iffetli kadınlara iftira atar, insanların şereflerine dil uzatır, haksız yere övgü yağdırır ve hak edenleri de yersiz yere kötülerler. Söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmaz; övgüde aşırı giderler, yergide ise haddi aşarlar.

Davet ve İbret Yönü:

Ey mümin! İşte bu ayet, Müslüman'ın sözünün ve davranışının tutarlı olması gerektiğini öğretir. Sen, başıboş ve hedefsiz olanlardan olma! Kur'an'ın ve imanın ahlakı; doğruluk, istikamet ve sorumluluk bilincidir. Mümin, sözünün eridir; ne söylüyorsa bilerek söyler, ne yapıyorsa inanarak yapar. Sen, her vadide başıboş dolaşanlardan değil, Allah'ın dosdoğru yolunda sebat edenlerden ol. Zira Allah, doğru ve istikametli kullarını sever ve onları hidayet üzere sabit kılar. Bu ayet, sana aynı zamanda şairlerin ve söz ustalarının sözlerinin her zaman hakikat olmadığını, asıl olanın Kur'an'ın ve Peygamber'in (s.a.v.) sözü olduğunu hatırlatır. Sen, sözün en güzelini, en doğrusunu ve en faydalısını seç; o da Allah'ın kelamı ve Resulü'nün (s.a.v.) sünnetidir.