Аш-Шуара сүресі — Аят 225

1. Сөздердің мағынасы:

• أَلَمْ تَرَ: Көрмедің бе? Білмедің бе? — бұл жерде «ойланып қарамадың ба?» деген мағынада.
• وَادٍ: Өзен, аңғар, алқап — бұл жерде «әртүрлі бағыт, сала» деген ауыспалы мағынада.
• يَهِيمُونَ: Адасып жүреді, тентіреп жүреді — шөл далада бағытсыз кезіп жүрген адамның халін білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, Пайғамбар! Ақындардың адасушылықтары мен тура жолдан тайғандықтары соншалықты анық емес пе? Олар әрбір сөз саласында, әрбір тақырыпта тентіреп жүреді. Бірде мақтайды, бірде жазғырады; бірде шындықты айтады, бірде өтірікке бой алдырады; бірде ғашықтық жырларын шырқайды, енді бірде келеке-мазаққа салынады. Олар бір қалыпта тұрақтамайды, шөл далада адасып кезіп жүрген адам секілді әр жаққа ұмтыла береді. Олардың сөздері көбінесе өтірік пен жалғанға құрылған, адамдардың абыройын төгеді, тегін таптайды, пәк әйелдерге жазықсыз жала жабады. Айтқандарын істемейді, өздері істемейтін нәрселерді айта береді. Жалғандық иелерін аспандатып мақтайды, ал шындық иелерін кемсітіп, мінейді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Сөз бен істің бірлігі — мұсылманның басты қасиеті. Айтқанын істемейтін, ауызға алғанын орындамайтын адамның сөзіне сенім жоқ.
• Тіл — үлкен аманат. Оны өтірікке, жала жабуға, адамдардың абыройын төгуге пайдалану — ауыр күнә. Мұсылман тілінен тек жақсылық, шындық және әділдік шығуы керек.
• Бір қалыпта тұрақтамай, әр желмен бірге тербеле беру — адасушылықтың белгісі. Ал мұсылманның жолы анық, мақсаты айқын: Алланың разылығы.
• Бұл аят бізге сөздің де, істің де есебін беретін күннің бар екенін еске салады. Әрбір айтқан сөзіміз үшін жауап береміз.
• Ислам — шындық пен әділдік діні. Ол адамды өтіріктен, жаладан, екіжүзділіктен тазартып, тура жолға бастайды. Құран — біздің өміріміздің бағдары, оны оқып, үйреніп, бойымызға сіңіру — бақыттың кілті.