Şüəra surəsi — Ayə 70

Sözlərin izahı:

• إِذْ (iz): "O zaman ki", "xatırla o vaxtı" mənasındadır. Burada İbrahim peyğəmbərin (əleyhissəlam) qövmünə müraciət etdiyi anı bildirir.
• مَا تَعْبُدُونَ (ma tə'büdun): "Nəyə ibadət edirsiniz?", "Nəyə sitayiş edirsiniz?" deməkdir. Bu sual təəccüb və inkar məqsədi daşıyır — yəni "sizin ibadət etdiyiniz bu şeylər ibadətə layiq deyildir" mənasını ehtiva edir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə İbrahim peyğəmbərin (əleyhissəlam) öz atasına və qövmünə müraciətini xatırladır. Allah Öz Peyğəmbərinə (sallallahu əleyhi və səlləm) buyurur ki, kafirlərə İbrahimin hekayətini danış — o zaman ki, İbrahim atasına və qövmünə üz tutub soruşdu: "Siz nəyə ibadət edirsiniz?"

İbrahim (əleyhissəlam) bu sualı verməkdə məqsədi sadəcə məlumat almaq deyildi. O, qövmünü düşünməyə, ayılmağa dəvət edirdi. Onlar daşdan, ağacdan və ya öz əlləri ilə düzəltdikləri bütlərə sitayiş edirdilər. İbrahim isə onlara göstərmək istəyirdi ki, ibadət yalnız tək Allaha — hər şeyi yaradan, ruzi verən və idarə edən Rəbbə məxsusdur. İnsanın öz əli ilə düzəltdiyi, nə fayda, nə də zərər verə bilməyən bir şeyə sitayiş etməsi ağılla və insan fitrəti ilə heç cür uyğun gəlmir.

Bu ayədə böyük bir dərs var: hər bir mömin özünə sual verməlidir — "Mən nəyə ibadət edirəm? Ürəyimi, vaxtımı, gücümü nəyə həsr edirəm?" Çünki ibadət yalnız Allaha edilməlidir. İbrahim peyğəmbərin bu nəcib dəvəti — hətta öz atasından başlaması — bizə öyrədir ki, insan ən yaxınlarına belə haqqı sevgi və hikmətlə çatdırmalıdır.

Ey insan! Bil ki, sənin qəlbin ibadət üçün yaradılmışdır. Onu yaradana ver — o zaman həqiqi rahatlıq və əmin-amanlıq taparsan. İbrahimin (əleyhissəlam) bu sualı əslində bütün bəşəriyyətə ünvanlanmış bir çağırışdır: gəlin, aldadıcı və faydasız şeylərdən üz çevirib, tək Allaha yönələk. Bu yolda hikmət və mərhəmət ən yaxşı yol yoldaşıdır.