سوره شعرا — آیه 92

معانی کلمات:

• قیل لهم: به آنان گفته میشود (با سرزنش و توبیخ).
• أین: کجا، کجاست.
• ما کنتم تعبدون: آنچه که میپرستیدید (معبودهایی که عبادت میکردید).

تفسیر آیه:

در آن روزِ سخت و هولناک قیامت، هنگامی که ظالمان و مشرکان در برابر پروردگارشان حاضر میشوند و عذاب الهی را به چشم میبینند، با سرزنش و توبیخ به آنان خطاب میشود: «کجایند آن معبودهایی که در دنیا آنها را میپرستیدید و به جای خدا آنها را میخواندید؟» این پرسش نه برای طلب خبر، بلکه برای رسوا کردن و تحقیر آنان است؛ تا اعتراف کنند که آن معبودها هیچ حقیقتی ندارند و نمیتوانند در این روز هیچ کاری برایشان انجام دهند. آنان در دنیا گمان میکردند که این بتها و معبودان، شفیع آنان خواهند بود و در روز نیاز، آنان را یاری خواهند کرد؛ اما در آن روز خواهند دید که نه تنها یاریشان نمیکنند، بلکه از خودشان نیز نمیتوانند عذاب را دفع کنند و هیچ قدرتی ندارند. این خطاب، پرده از باطل بودن عقایدشان برمیدارد و آنان را در نهایت خواری و پشیمانی قرار میدهد.

فواید و پیامهای آیه:

1. بطلان شرک و عبادت غیر خدا: این آیه به روشنی نشان میدهد که عبادت هر چیزی غیر از خدا، باطل و بیاساس است و در روز قیامت، معبودان دروغین نمیتوانند هیچ سودی به پرستندگان خود برسانند.
2. یأس و ناامیدی مشرکان در قیامت: مشرکان در آن روز با دیدن ناتوانی معبودان خود، به نهایت ناامیدی و حسرت میرسند و درمییابند که تمام عمر خود را بر باطل صرف کردهاند.
3. توحید، تنها راه نجات: این آیه انسان را به توحید و عبادت خدای یگانه دعوت میکند؛ خدایی که در همه حال شنوا و بیناست و تنها اوست که میتواند در روز سختی، یاریگر بندگانش باشد.
4. هشدار به عاقبت کفر: این آیه هشداری جدی برای همه انسانهاست که پیش از فرا رسیدن آن روز، به خود آیند و از پرستش هر آنچه غیر خداست دست بردارند تا در آن روز دچار سرزنش و خواری نشوند.