سوره نمل — آیه 51

معانی کلمات:

• مکر: حیله، نیرنگ و تدبیر پنهانی برای رسیدن به هدف (در اینجا نقشه شرّآمیز برای کشتن پیامبر).
• دمّرنا: نابود کردیم، ریشهکن کردیم و هلاک ساختیم.
• عاقبت: سرانجام و پایان کار.
• أجمعین: همگی، همه با هم.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! بنگر و با چشم عبرت بنگر که سرانجامِ نیرنگ و حیله آن گروهِ نُه نفره که برای کشتن تو (صالح) نقشه کشیدند، چه شد؟ ما آنان را همراه با قومشان (قوم ثمود) همگی نابود کردیم و ریشهکن ساختیم. آنان که در تاریکی شب نقشه کشیدند تا پیامبرشان را به قتل برسانند و فکر میکردند با این کار میتوانند از عذاب الهی رهایی یابند، اما تدبیرشان نهتنها آنان را نجات نداد، بلکه سبب هلاکت کامل خودشان و تمام قومشان شد. عذاب الهی بهصورت صیحهای (فریاد مرگبار) بر آنان فرود آمد و همگی هلاک شدند، بهگونهای که هیچیک از آنان باقی نماند. این است نتیجه مکر و حیله کسانی که در برابر دعوت حق بایستند و در پی نابودی پیامبران و اولیای خدا باشند.

فواید و درسهای آیه:

• هیچ نقشه و نیرنگی در برابر اراده الهی کارساز نیست؛ خداوند بر همه چیز غالب است و مکر بدکاران به خودشان بازمیگردد.
• سنت الهی بر این است که کسانی که در صدد آزار و قتل پیامبران و مؤمنان باشند، به عذاب سختی گرفتار میشوند و نابود میگردند.
• عبرتگیری از سرنوشت اقوام پیشین، یکی از راههای مهم تقویت ایمان و پرهیز از گناه است؛ چرا که تاریخ، آیینه عبرت برای آیندگان است.
• انسان نباید به فکر و تدبیر خود مغرور شود؛ چرا که تنها پناهگاه و نجاتدهنده واقعی، خداست و هر کس از او روی گرداند، سرانجامش هلاکت است.
• این آیه مژدهای برای مؤمنان است که خداوند همیشه حامی آنان است و توطئههای دشمنان را نقش بر آب میکند، پس باید با توکل بر خدا، در راه حق استوار بمانند.